30/11/12
Πυρετός...
Πυρετός
Πυρετός με καίει∙
την ψυχή τραντάζει
και ιδρώτα στάζει
το κορμί — λες, κλαίει.
Ποια ντροπή, ποιο ρήμα
ζώνει την αγάπη;
Δε θα βρεις κιτάπι
με αυτήν ως κρίμα.
Πάθος: το δρολάπι
σε ουράνιο ποίημα.
27/11/12
Μια γεύση από τα ερωτικά ποιήματα της Βιλαρίνιο στο "Δέντρο"...
Idea Vilariño
Να σε βλέπω να γελάς
Να σε βλέπω να γελάς, με τα χέρια να σ’ αγγίζω
μαζί σου να ζω μια μέρα ένα χρόνο τρεις βδομάδες
ζωή αντίξοη και ζωή γλυκειά να μοιράζομαι μαζί σου
να σε βρίσκω στο κρεβάτι
στο δωμάτιο σαν ντύνεσαι
με μυρωδιά ποτού
σαν καπνίζεις
σαν ιδρώνεις το καλοκαίρι
ή στον έρωτα σαν κλείνεις
τα μάτια σου τα αφηρημένα.
Μετάφραση: Έλενα Σταγκουράκη
**********************************
Verte reír
Verte reír tocarte con las manosvivir contigo un día un año tres semanas
compartir vida seria vida mansa contigo
encontrarte en la cama
vistiéndote en el cuarto
oliendo a alcohol fumando
sudando en el verano
o en el amor cerrando
tus ojos distraídos.
Πρώτη δημοσίευση: Περιοδικό "Το δέντρο" (Νοέμβριος 2012)
25/11/12
Ερμηνεία να δώσεις στο κείμενο...
Ααρών Μνησιβιάδης
Ὑποκείμενο-κενό-ῥῆμα-κενό-ἀντικείμενο...
Ὑποκείμενο-κενό-ῥῆμα-κενό-ἀντικείμενο
ἡ σιωπὴ στριμώχνεται ἀνάμεσα στὶς λέξεις,
εύκαιρία χρυσῆ νὰ διαλέξῃς
ἑρμηνεία νὰ δώσῃς στὸ κείμενο.
Ὑποκείμενο-κενό-ῥῆμα-κενό-ἀντικείμενο
τόσο κενό κομματιασμένο!
Χρόνια ὁλόκληρα προσμένω
κάποιος νὰ μπῇ στὸ προκείμενο.
Ὑποκείμενο-κενό-ῥῆμα κενό-ἀντικείμενο.
Στοὺς πολέμους πεθαίνουν πρῶτα οἱ λέξεις:
τὸ κενό περισσεύει -μπορεῖες νὰ τὸ στρέψῃς
ἀκόμη καὶ στὸν φίλα προσκείμενο.
23/11/12
22/11/12
Από στιγμές ωραίες τι απομένει...
JAROSLAV SEIFERT
ΑΠΟ ΣΤΙΓΜΕΣ ΩΡΑΙΕΣ ΤΙ ΑΠΟΜΕΝΕΙ;
Από στιγμές ωραίες τί απομένει;
Η λάμψη των ματιών,
μιά σταλίτσα ουσία,
ο αναστεναγμός επάνω στον γιακά,
η αναπνοή στο τζάμι,
από τα δάκρυα ένα ψίχουλο
κι ένα νύχι μόλις απ’ τη λύπη.
Και, ναι, πιστέψτε με, σχεδόν τίποτε άλλο.
Καπνός τσιγάρων
και φευγαλέα χαμόγελα
και μια χούφτα λόγια
που πετάνε στρίβοντας σε μιά γωνία
σαν νά ’ναι τίποτα σκουπιδάκια
που τα σαρώνει ο άνεμος.
Μα δεν θά ’θελα, όχι, να ξεχάσω
κι εκείνες τις τρεις χιονονιφάδες.
Αυτά μόνο, αυτό είν’ όλο κι όλο.
Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.
19/11/12
Η οφειλή...
Μαγδαληνή
Μάνα
Πριν τη γέννα, μάνα με γεννώ,
πρόωρα∙ για σένα θα δεχτώ
τούτην την τιμή και συναινώ:
μάνα — σκέπη σου και φυλαχτό.
Στα δικά μου χάδια τα γλυκά
ν’ αφεθείς, που σ’ έχω ακριβό.
Δεν θα βρεις σε μένα ερωτικά
σκέρτσα ή κόλπα –δεν χρονοτριβώ–,
μα φροντίδας μητρικής καρπό.
Άφθονο θα ρέει απ' τη θηλή
γάλα για εσένα που αγαπώ,
για τα δυο σου χείλη — οφειλή.
17/11/12
16/11/12
Οι μοίρες οι ασυνάρτητες...
Διονύσης Καψάλης
Λάμπουν κομμάτια από ουρανό ακόμη,
βραδιάζει και ξεπλέκουν τα μαλλιά τους
οι μοίρες οι ασυνάρτητες∙ ποιος είδε
τόση παράξενη ομορφιά να φεύγει,
να χάνεται για πάντα από τον κόσμο,
ξένη στη γη, στον ουρανό πιο ξένη;
Γι' αυτούς που δε φταίνε σε τίποτα που τους καπηλεύτηκαν...
15/11/12
14/11/12
Του ήλιου η δύση...
Heinrich Heine
Στην όχθη η δεσποσύνη...
Στην όχθη η δεσποσύνη
στενάζει για πολύ∙
μα πώς τη συγκινεί
του ήλιου η δύση.
«Μα δεσποινίς μου θάρρος!
Παλιό το έργο αυτό:
Θα δύει πάντα εδώ
Και θα γυρνά απ’ το βάθος.»
Μετάφραση: Έλενα Σταγκουράκη
*********************
Das Fräulein stand am Meere...
Das Fräulein stand am Meere
Und seufzte lang und bang,
Es rührte sie so sehre
Der Sonnenuntergang.
"Mein Fräulein! Sein Sie munter,
Das ist ein altes Stück;
Hier vorne geht sie unter
Und kehrt von hinten zurück."
Πρώτη δημοσίευση: Περιοδικό Poeticanet, τεύχος 17 (Νοέμβριος 2012)
11/11/12
Έπεφτε το κορμάκι σου και το 'χτιζα με χάδια...
Μιχάλης Γκανάς
Flash-back
Έπεφτε το κορμάκι σου και το 'χτιζα με χάδια
την ώρα που 'σβησε το φως
κι άναψαν τα σκοτάδια.
Είδα το μαύρο που 'κρυβες
με σάρκα και με δέρμα
κι ανάμεσα στα δόντια σου το «σ' αγαπώ» σαν κέρμα.
Τρόμαξα κι άναψες το φως, η νύχτα έκανε πίσω
σα φίδι που δεν πρόλαβα
καλά να το χτυπήσω.
Κι άφησε στο σεντόνι μας
το μαύρο της το ντύμα,
όλο το βράδυ πάσχιζα να κόψω αυτό το νήμα.
6/11/12
31/10/12
Ζητούν τον κ. Πιραντέλλο στο τηλέφωνο...
Μια κλήση που δεν έμεινε να προωθείται...
'Ζητούν τον κ. Πιραντέλλο στο τηλέφωνο'*
Αντόνιο Ταμπούκι,
Αντόνιο Ταμπούκι,
Θέατρο Κυδωνία
Οκτώβριος 2012
«Θα ήθελα να τηλεφωνήσω στον κύριο Πιραντέλλο», δηλώνει επανειλημμένα ο (υποδυόμενος τον) Φερνάντο Πεσσόα. Τι κι αν τελικά το τηλεφώνημα αυτό ποτέ δεν πραγματοποιείται; Ο Πεσσόα συνομιλεί με τον Πιραντέλλο, όπως και το έργο κατορθώνει να μιλήσει στο κοινό μέσα από την άκρως επιτυχημένη παρουσίασή του στο θέατρο Κυδωνία.
«Θα ήθελα να τηλεφωνήσω στον κύριο Πιραντέλλο», δηλώνει επανειλημμένα ο (υποδυόμενος τον) Φερνάντο Πεσσόα. Τι κι αν τελικά το τηλεφώνημα αυτό ποτέ δεν πραγματοποιείται; Ο Πεσσόα συνομιλεί με τον Πιραντέλλο, όπως και το έργο κατορθώνει να μιλήσει στο κοινό μέσα από την άκρως επιτυχημένη παρουσίασή του στο θέατρο Κυδωνία.
Το μονόπρακτο αυτό
έργο του Αντόνιο Ταμπούκι συνιστά έναν υποθετικό μονόλογο του
σημαντικότερου ποιητή της Πορτογαλίας του 20ού αιώνα, Φερνάντο Πεσσόα,
βασισμένον στην εξίσου υποθετική επιθυμία του τελευταίου να
επικοινωνήσει τηλεφωνικά με μιαν άλλη σπουδαία προσωπικότητα, τον
Λουίτζι Πιραντέλλο. «Η πιο ευγενής φιλοδοξία είναι να πάψουμε να είμαστε
ο εαυτός μας»: πέρα από ανώτερο υπαρξιακό αξίωμα, πρόκειται για την
ιδέα, γύρω από την οποία δομείται κι αναπτύσσεται το έργο και συνάμα για
την αποκρυστάλλωση της αλήθειας που βίωνε ο Πεσσόα, όντας
κατακερματισμένος σε πολλαπλά «εγώ», αποτυπωμένα σε ετερώνυμους
(ψευδώνυμα) όπως «Ρικάρντο Ρέις», «Άλβαρο ντε Κάμπος», «Αλμπέρτο Καέιρο»
κ.ο.κ. Κατ’ αντιστοιχία, ο συγγραφέας του έργου δίνει φωνή σε πλήθος
προσώπων, μέσα από έναν εγκιβωτισμό χαρακτήρων και ρόλων. «Εγώ δεν είμαι
κανείς. Κανείς, κι όμως πολλοί μαζί.» Το ομιλούν «εγώ» γίνεται έτσι
ταυτόχρονα ο Πεσσόα, ένας ηθοποιός που τον υποδύεται εν είδει κουρδιστής
κούκλας, ο Κανένας, αλλά ακόμη κι ο κάθε θεατής χωριστά. Ωστόσο, ο
πρωταγωνιστής δεν αρκείται μόνο στην υπονόμευση της ενότητας του
χαρακτήρα του, αλλά δυναμιτίζει και το ίδιο το έργο, μιλώντας άλλοτε για
κείμενο που του έχει δοθεί προς ερμηνεία κι άλλοτε για πλήρη απουσία
του κι ανάγκη αυτοσχεδιασμού. Μέσα λοιπόν απ’ αυτά τα παιχνίδια, αφενός
ανάμεσα στο ενιαίο και το πολλαπλό «εγώ», αφετέρου ανάμεσα στο υπάρχον
και το μη υπάρχον, θίγεται εξίσου πλήθος θεμάτων: α. η ελευθερία («οι
χαρακτήρες είναι σκλάβοι ενός ρόλου και μιας μάσκας»), β. η τρέλα και η
λογική («οι αγριότερες μάχες είναι εκείνες που συμβαίνουν μέσα στο
κεφάλι μας»), γ. ο ρόλος του ατόμου στην κοινωνία («βγαίνω στον δρόμο
και είμαι σαν όλους τους άλλους»), δ. ο έρωτας, «ένα όνειρο που το
βλέπουμε με τα μάτια ανοιχτά», ε. το σώμα, σε αντίθεση με τη διάνοια και
την ψυχή, («δεν χωρούν τόσο πολλές ψυχές σε ένα και μόνο σώμα»), στ. η
ποίηση («να είναι άραγε η ποίηση αυτό το Μεσοδιάστημα ζωής;») και ζ. η
φιλοσοφία της ύπαρξης («ο κόσμος είναι κόσμος μόνον όταν αμφισβητείται» ή
«ο άνθρωπος δεν είναι ζώο, είναι μια σάρκα ευφυής, αν και μερικές φορές
ασθενής»). Κοντολογίς, το έργο θεματοποιεί το σύνολο της ζωής «που
θέλει πολλή ισορροπία και κούραση».
Όσο περίπλοκα, δυσνόητα κι
αντιφατικά και αν φαντάζουν όλ’ αυτά, η σκηνοθετική ματιά του Μιχάλη
Βιρβιδάκη συνιστά καίριο μέσο προσπέλασης του έργου. Τόσο η ηθοποιία του
ίδιου στον πρωταγωνιστικό ρόλο όσο και η σκηνοθεσία του, παίρνουν τον
θεατή φιλικά απ’ το χέρι και του διηγούνται επεισόδια πότε με τη σωστή
διακύμανση της φωνής και τη φροντισμένη κίνηση, πότε με σκηνοθετικά
ευρήματα όπως το κολλάζ πάνω σε μουσαμά και πότε με το ταξίδι για το
οποίο δίνουν έναυσμα συγκεκριμένα αντικείμενα. Εισερχόμενος στη σκηνή, ο
Βιρβιδάκης μεταφέρει και τη σκευή της παράστασης. Αντίστοιχη με τα
πολλά «εγώ» είναι και η πολλαπλή ουσία των χαρτιών που κρατά συνεχώς στα
χέρια του και σκορπά, τα οποία συμβολίζουν τον ρόλο που έχει να
υποδυθεί ο Ποιητής/Ηθοποιός - πρωταγωνιστής του έργου, τα βιώματα («τις
πίκρες, τα δάκρυα» κ.λπ.), το «γραμμένο» της ζωής, «το πεπρωμένο» όπως ο
ίδιος το ονομάζει, μα, σε ένα επόμενο επίπεδο και τα χαρτιά που όντως
βρέθηκαν στο μπαούλο του Πεσσόα μετά τον θάνατό του. Το αποτέλεσμα όλων
αυτών διπλό: αφενός η αναλογική και πρέπουσα απόδοση του έργου αφετέρου
ένα άρτιο αισθητικό αποτέλεσμα και μια καλαίσθητη παράσταση.
Ο Αντώνης Παλιεράκης καλύπτει αρμονικά με την εκφραστικότητά του τις ανάγκες ενός ρόλου βουβού, μα συμπρωταγωνιστικού. Έξοχα τα σκηνικά και τα κοστούμια της Όλγας Βερυκάκη που αποδίδουν το κλίμα της εποχής. Τα αιωρούμενα αντικείμενα ταξιδεύουν τον θεατή μέσα στο μυαλό του πρωταγωνιστή του έργου κι αποτυπώνουν επιτυχώς τη γενικότερη διαταραγμένη νοητική του κατάσταση.
Μια παράσταση γεμάτη συμβολισμούς, φροντισμένη και ποιοτική, σαν αυτές στις οποίες μας έχει συνηθίσει το θέατρο Κυδωνία. Μια παράσταση που σίγουρα αξίζει να δει κανείς.
* Για περιορισμένο ακόμη αριθμό παραστάσεων στο θέατρο Κυδωνία.
Πρώτη δημοσίευση: εφημερίδα "Χανιώτικα Νέα"
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)