Μια Κραυγή ελευθερίας για όλα τα κορίτσια του κόσμου...

"ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ" 

Πολύ συχνά το λέμε, ελάχιστα όμως μας απασχολεί το φορτίο που στοιβάζουμε στην πλάτη των παιδιών και δυσχαραίνει (ή, κάποτε, καταστρέφει) την ενήλικη ζωή τους.

Υπάρχουν οι 'ακραίες' περιπτώσεις των υποχρεωτικών γάμων σε παιδική ηλικία (Μέση Ανατολή και Αφρική), του ακρωτηριασμού των γεννητικών οργάνων (Αφρική), των βιασμών ως πολεμικού μέσου (Κονγκό) ή τιμωρίας για ποινικό αδίκημα άνδρα συγγενούς (Μέση Ανατολή), της υποχρεωτικής στείρωσης (Λατινική Αμερική) και η εκτεταμένη χρήση φυσικής και ψυχολογικής βίας (παντού και πάντα), αλλά υπάρχει και η καθημερινή, αναίμακτη και σιωπηρή πραγματικότητα που κάνει τα παιδιά γενικά και τα κορίτσια ειδικότερα να υποφέρουν: η φτώχεια, ο αναλφαβητισμός, η προσφυγιά, ο ρατσισμός. Ειδικά αυτόν τον τελευταίο και τις πολύπλευρες εκφάνσεις του που στρέφονται εναντίον ανθρώπων διαφορετικής φυλής, φύλου, έθνους, θρησκεύματος κ.ο.κ. πολύ τον έχουμε υποτιμήσει.

Έτσι, φτάνουμε στον 'πολιτισμένο' 21ο αιώνα, όπου αυτά και άλλα παρόμοια θέματα θεωρούνται ξεπερασμένα (από εκείνους που συμβάλλουν εκ του αντιθέτου στη διαιώνιση του φαινομένου), να γινόμαστε θεατές τρομερών ρατσιστικών φαινομένων στην ανθρωποκεντρική Ευρώπη και την Αμερική του "αμερικανικού ονείρου" (μάλλον αυταπάτης). Σήμερα ορθώνονται τείχη. Στο μυαλό, στις καρδιές, στο χώμα.

Ως αντίδραση στην ανόρθωση τειχών κάθε είδους που επιφέρουν ένα σκοτεινό και απάνθρωπο μέλλον, ενώνουμε και φέτος τη φωνή μας, την 'Κραυγή' μας, με εκείνην των υπόλοιπων 29 χωρών "για όλα τα κορίτσια του κόσμου".

Ε.Σ.

*******

ΚΑΘΩΣ ΜΕΓΑΛΩΝΑ

Θυμάμαι σήμερα πώς κάποτε λαχταρούσα να 'μαι λευκή.

"Πώς;" ρωτάτε.

Αφήστε με λοιπόν να σας απαριθμήσω τρόπους.

καθώς μεγάλωνα, μου έλεγαν διάφοροι

πως είχα σκούρο δέρμα και πίστευα σ' αυτό το σκοτάδι

του καθρέφτη, της ψυχής μου, της ίδιας της κοντόφθαλμης οπτικής μου

καθώς μεγάλωνα, διάβαζα περιοδικά

και έβλεπα ταινίες με ξανθές σταρ του σινεμά,

με δέρμα λευκό, χείλη αισθησιακά,

και για να ανελιχθώ, να γίνω κι εγώ γυναίκα 

και μάλιστα γυναίκα ποθητή,

άρχισα κι εγώ να φορώ ένα δέρμα νοερά χλωμό

καθώς μεγάλωνα, ήμουν περήφανη

για τα αγγλικά μου, τη χρήση της γραμματικής, την ορθογραφία μου

ανήκοντας κι εγώ στα έξυπνα παιδιά

τα έξυπνα παιδιά από την Κίνα, 

που προσαρμόζονται, ανήκουν, ευθυγραμμίζονται

καθώς μεγάλωνα κι έφτασα στο λύκειο,

ανακάλυψα τα πλούσια λευκά κορίτσια και τα λιγοστά της κίτρινης φυλής,

τα βαμβακερά φορέματα εισαγωγής και τα κασμιρένια πουλόβερ τους,

τις μπούκλες στα μαλλιά τους, 

και σκεφτόμουν πως κι εγώ θα 'πρεπε να έχω

όσα εκείνα τα τυχερά κορίτσια είχαν

καθώς μεγάλωνα, λαχταρούσα 

το αμερικανικό φαγητό και το αμερικανικό στυλ

που ήταν ένα πράγμα: λευκά

και που για μένα, όντας Κινέζα, παιδί Κινέζων γονιών,

σήμαινε να νιώθω ξένη, παρείσακτη,

μη Αμερικανή

καθώς μεγάλωνα και κάποιος λευκός

με καλούσε σε δείπνο, με θεωρούσα σπουδαία,

σαν εξωτική γαρδένια, με το φόβο πάντα

μην ταιριάξω επακριβώς στα στερεότυπα για τις γυναίκες της Άπω Ανατολής

καθώς μεγάλωνα, ένιωθα ντροπή

για κάποιους άντρες της Κίνας, 

με τα μικρά τους μέλη, τα εύθραυστα κορμιά τους, 

τη συνήθειά τους να φτύνουν στο δρόμο, το βήχα τους,

τα ανήλιαγα δωμάτιά τους

και τον ακρωτηριασμό των άνω άκρων τους

καθώς μεγάλωνα, κάποιοι θα με ρωτούσαν

αν είμαι από τις Φιλιππίνες, την Πολυνησία ή την Πορτογαλία.

Για όλα τα χρώματα θα με ρωτούσαν, πέρα απ' το λευκό 

σαν το κέλυφος της ψυχής μου, 

μα όχι συγκρίσιμο με το σκούρο αδρό μου δέρμα

καθώς μεγάλωνα, ένιωθα βρώμικη.

Σκεφτόμουν πως ο θεός

έπλασε καθαρούς τους λευκούς

αλλά όσο και να έτριβα το σώμα μου

δεν μπορούσα να το αλλάξω, 

δεν έβλεπα το δέρμα μου να ρέει στα απόνερα

καθώς μεγάλωνα, ορκιζόμουν

ότι κάποτε θα καταφύγω στα μαβιά βουνά,

σε σπίτια στη θάλασσα δίχως στέγη πάνω απ' το κεφάλι μου,

με χώρο μπόλικο να ανασαίνω ελεύθερα,

και όχι κατάμεστο από 'κίτρινους' συμπατριώτες,

σε μια περιοχή που λένε 'Τσάινα τάουν''

και η οποία, αργότερα έμαθα, ήταν γκέτο,

μία ακόμη από τις πολλές καρδιές της ασιατικής Αμερικής

Θυμάμαι σήμερα πώς κάποτε λαχταρούσα να 'μαι λευκή.

"Με ποιους άλλους τρόπους;" ρώτατε.

Δεν σας φτάνουν αυτοί;

Nellie Wong

Μετάφραση: Έλενα Σταγκουράκη

Aun

ANTONIO GAMONEDA

ΑΚΟΜΑ

Θυμάμαι το κρύο του ξημερώματος, τις σβούρες που κάναν τα έντομα πάνω από

φλιτζάνια ακίνητα, την πιθανότητα μιας κόλασης γεμάτης φως κάτω απ’ τα

ανοιχτά παραθύρια που αερίζουν την αρρώστια, τη θλιμμένη μυρωδιά

καυστικού νατρίου.

Πουλιά. Διασχίζουν βροχές και χώρες μέσα στο σφάλμα μαγνητών και ανέμων,

πουλιά που πετούσαν μεταξύ οργής και φωτός.

Επιστρέφουν ακατανόητα υπό το πρίσμα νόμων του ιλίγγου και της λήθης.

Δεν έχω φόβο ούτε και ελπίδα. Από ένα ξενοδοχείο ξένο στη μοίρα, βλέπω
μια παραλία μαύρη και, μακρινά, τα μεγάλα βλέφαρα μιας πόλης, της οποίας
ο πόνος με αφήνει αδιάφορο.
Είμαι από μεθυλένιο και έρωτα. Κρύωνα κάτω απ’ τους σωλήνες του θανάτου.
Τώρα αγναντεύω τη θάλασσα. Δεν έχω ούτε φόβο ούτε και ελπίδα.
Είσαι σοφός μα και δειλός, λαβωμένος μέσα στις υγρές γυναίκες,
η σκέψη σου δεν είναι παρά ανάμνηση της οργής.
Βλέπεις τα τρεμάμενα τριαντάφυλλα.
Αχ, οδοιπόρε! Τι παραλήρημα βλεφάρων!
Υπάρχει ένα βοτάνι που τ’ όνομά του κανείς δεν ξέρει∙ τέτοια υπήρξε η ζωή μου.
Επιστρέφω στο σπίτι διασχίζοντας το χειμώνα: λήθη και φως πάνω στα ρούχα,
τα υγρά. Οι καθρέφτες είναι άδειοι και στα πιάτα τυφλώνει η εκτυφλωτική μοναξιά.
Αχ! Τι αγνότητα, αυτή των παρατημένων μαχαιριών!
Αγάπησα όλες τις απώλειες.
Ακόμα βουίζει το αηδόνι στον αόρατο κήπο.


Μετάφραση: Έλενα Σταγκουράκη.

************************


AÚN

Recuerdo el frío del amanecer, los círculos de los insectos sobre las
tazas inmóviles, la posibilidad de un abismo lleno de luz bajo las
ventanas abiertas para la ventilación de la enfermedad, el olor triste
de la sosa cáustica.
Pájaros. Atraviesan lluvias y países en el error de los imanes y los
vientos, pájaros que volaban entre la ira y la luz.
Vuelven incomprensibles bajo leyes de vértigo y olvido.
No tengo miedo ni esperanza. Desde un hotel exterior al destino, veo
una playa negra y, lejanos, los grandes párpados de una ciudad cuyo
dolor no me concierne.
Vengo del metileno y el amor; tuve frío bajo los tubos de la muerte.
Ahora contemplo el mar. No tengo miedo ni esperanza.
Eres sabio y cobarde, estás herido en las mujeres húmedas, tu
pensamiento es sólo recuerdo de la ira.
Ves la rosas temibles.
Ah caminante, ah confusión de párpados.
Hay una hierba cuyo nombre no se sabe; así ha sido mi vida.
Vuelvo a casa atravesando el invierno: olvido y luz sobre las ropas
húmedas. Los espejos están vacíos y en los platos ciega la soledad.
Ah la pureza de los cuchillos abandonados.
Amé todas las pérdidas.
Aún retumba el ruiseñor en el jardín invisible.

            Del Libro del frío (1992)

El vigilante de la nieve

ANTONIO GAMONEDA

Ο ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ ΤΟΥ ΧΙΟΝΙΟΥ

Παρατηρούσε τη γαλήνη, την κολλημένη στους ίσκιους, τους κύκλους
όπου σωρεύονται ανθρακωμένα άνθη, τα γερμένα κοτσάνια.
Κάποια απογεύματα το ακατανόητο χέρι του μας οδηγούσε στο μέρος
δίχως όνομα, στη μελαγχολία των παρατημένων εργαλείων.
Κάθε πρωί έβαζε στα κανάλια χάλυβα και δάκρυα και δασκάλευε
τα πουλιά στο τραγούδι της οργής: το διάφανο κανάλι για την κόρη,
την γλυκιά και ανόητη, το μπλε νερό για τη γυναίκα δίχως ελπίδα
που μύριζε ίλιγγο και φως, μόνη μέσα στο λούκι ανάμεσα σε λευκές σημαίες,
κρύα κάτω απ’ την κάπα και τα βλέφαρά της ήδη κίτρινα από έρωτα.
Ήταν ακατάπαυστος μέσα στον άδειο πόθο. Οι σκύλοι οσφραίνονταν
την αγνότητά του και τα χέρια του
τα πληγωμένα από τα οξέα. Το ξημέρωμα, κρυμμένος ανάμεσα
σε στρώματα λευκά, αγωνιούσε στην όψη λεωφόρων,
έβλεπε να χώνονται οι ίσκιοι
στο χιόνι, να κοχλάζει η ομίχλη στη βαθιά πόλη.

Μετάφραση: Έλενα Σταγκουράκη

******************************************

EL VIGILANTE DE LA NIEVE

Vigilaba la serenidad adherida a las sombras, los círculos donde se
depositan flores abrasadas, la inclinación de los sarmientos.
Algunas tardes, su mano incomprensible nos conducía al lugar sin
nombre, a la melancolía de las herramientas abandonadas.
Cada mañana ponía en los arroyos acero y lágrimas y adiestraba a los
pájaros en la canción de la ira: el arroyo claro para la hija
dulcemente imbécil; el agua azul para la mujer sin esperanza, la que
olía a vértigo y a luz, sola en el albañal entre banderas blancas,
fría bajo la sarga y los párpados ya amarillos de amor.
Era incesante en la pasión vacía. Los perros olfateaban su pureza y
sus manos heridas por los ácidos. En el amanecer, oculto entre las
sebes blancas, agonizaba ante las carreteras, veía entrar las sombras
en la nieve, hervir la niebla en la ciudad profunda.

Verano 1966

ANTONIO GAMONEDA

Θέρος του '66

(Στην Ε.Μ.)

Όταν στο πλάι της θάλασσας ξαπλώνω,
με μιας τα ύδατα υπάρχουν και ο σφυγμός τους
και ένας μπλε ουρανός σε τέτοιο βαθύ τόνο
που απέραντος μοιάζει για τα μέτρα τα δικά μου.

Η αίσθηση της θάλασσας, η κινούμενη αδράνειά της,
το μεγαλείο είναι και η λήθη του μυαλού σου∙
μα το νιώσιμο του βίου των συντρόφων
σύντροφο σε κάνει του εαυτού σου.

Ξέρω, ο ασάλευτος ουρανός το λόγο του έχει,
μα η λογική εκείνη που μέσα μας υπάρχει
θα υπάρχει και όταν ακόμα αυτόν τον ουρανό
το κρύο και ο άνεμος τον σβήσουν.

Μετάφραση: Έλενα Σταγκουράκη

*************************

VERANO 1966

Cuando me extiendo junto al mar,
existe el agua y su palpitación
y un cielo azul cuya profundidad
es demasiado grande para mí.

Sentir el mar, su lentitud viviente,
es la magnificencia y el olvido,
pero sentir la vida de los camaradas
en ser el camarada de uno mismo.

El cielo inmóvil tiene su razón, lo sé,
pero la razón que hay en nosotros
existirá aún cuando este cielo
hay sido borrado por el viento y el frío.

Amor

ANTONIO GAMONEDA

ΕΡΩΤΑΣ

Απλός είναι ο τρόπος μου αγάπη να σου δίνω:
σε αγκαλιάζω σφιχτά, επάνω μου σε σφίγγω,
ωσάν να υπήρχε στην καρδιά μου μια σταλιά δικαιοσύνη
και εγώ να μπορούσα με το σώμα να σ’ τη δώσω.

Σαν τα δάχτυλά μου βυθίζω στα μαλλιά σου,
τί όμορφες μορφές από εκεί που ξεπηδούνε.

Και δεν θέλω άλλο τίποτα. Το μόνο που θέλω,
μαζί σου τη γαλήνη να βρίσκω και γαλήνιος
να είμαι με μιαν άγνωστη οφειλή
που φορές-φορές το στήθος μου βαραίνει.

Μετάφραση: Έλενα Σταγκουράκη

****************************

AMOR

Mi manera de amarte es sencilla:
te aprieto a mí
como si hubiera un poco de justicia en mi corazón
y yo te la pudiese dar con el cuerpo.

Cuando revuelvo tus cabellos
algo hermoso se forma entre mis manos.

Y casi no sé más. Yo sólo aspiro
a estar contigo en paz y a estar en paz
con un deber desconocido
que a veces pesa también en mi corazón.