Των εραστών τα μάτια είναι πάντα σα βροχή...

"Των εραστών τα μάτια είναι πάντα σα βροχή"

Ένα σύντομο βίντεο για το 5ο βιβλίο της Παλατινής Ανθολογίας

σε μετάφραση Γιώργου Κεντρωτή από τις εκδόσεις Gutenberg.

Συμμετέχουν: Γιώργος Κεντρωτής

                                  Κώστας Κουτσουρέλης

                             Έλενα Σταγκουράκη

Των εραστών τα μάτια είναι πάντα σα βροχή... (2)

 

Ερωτικά επιγράμματα της Παλατινής Ανθολογίας

Αδέσποτο

― Γεια σου, κοριτσάκι.

― Γεια σου κι εσένα, φίλε.

― Ποια 'ν' αυτή που πάει μπροστά;

― Και σένα τι σε νοιάζει;

― Έχω λόγο που ρωτώ.

― Η αφέντρα μας είναι.

― Να ελπίζω ή όχι;

― Θέλεις κάτι, δηλαδή;

― Μια νύχτα μόνο.

― Και δίνεις τι;

― Χρυσάφι.

― Ωραία! Πόσο;

― Να, δες, τόσο!

― Άσε, δε γίνεται!

*****************

Μακηδόνιος Υπατικός

"Τα λέμε αύριο", μου λες, "αύριο",

μα αυτό το αύριο πού' ν' το; Δεν έρχεται

η μία αναβολή έπεται της άλλης!

Τέτοια λόγια χαρίζεις, άδωρη, οληώρα

σ' αυτόν που σε ποθεί... ενώ... ενώ στους άλλους...

σ' όλους δεν προφταίνεις να κάνεις δώρα!

Τον πιστό σου άνθρωπο -εμένα-

τον πιστό σου τον περιφρονείς τον φίλο,

κι από ψωριάρη χειρότερα τον έχεις

σκύλο, "Τα λέμε το βραδάκι",

μου λες· "το βραδάκι τα λέμε".

Το βραδάκι, ναι, μα πες μου αλήθεια εσύ

των γυναικών το βραδάκι αλήθεια τι είναι...

Γεράματα είναι -να σου το πω εγώ-

γεράματα γιομάτα αμέτρητες ρυτίδες...

********************

Μακηδόνιος Υπατικός

Μιαν ωραία εσπέρα ήρθες στο σπίτι μου... -πού να τολμήσω

ο δόλιος να ελπίσω εγώ τέτοιαν ευτυχία... τόσο που σε ποθούσα!

Ένιωσες, φαίνεται, τον πόθο πού 'τρωγε, καλή, τα σπλάχνα μου

κι ήρθες εδώ να μου σαλέψουν τα φτωχά μυαλά

και να μου θαμπωθεί η φαντασία μου όλη

και να τρομάξω, ο καημένος... -να μην ξέρω πια τι κάνω.

Ίσαμε τ' άπατα των βυθών της σειέται μου η καρδιά

και η ψυχή μου στα κύματα θαλασσοπνίγεται της Κύπρης.

Στη στεριά -αχ- έχω τώρα καταντήσει ναυαγός

και θέλω κάτι να κάνεις, σε παρακαλώ, για να με σώσεις:

δέξου με, κόρη καλή, και δέσε με ξανά μες στο λιμάνι σου,

για να 'χω αραξοβόλι. 

Απόδοση στη νέα ελληνική: Γιώργος Κεντρωτής

Των εραστών τα μάτια είναι πάντα σα βροχή...

Ερωτικά επιγράμματα της Παλατινής Ανθολογίας


 
ΜΕΛΕΑΓΡΟΣ

Καταγγέλλω σ' όλους τον Έρωτα για την αγριότητά του!
Δεν προκάνει καλά-καλά να ροδίσει η αυγή
κι εκείνος ανοίγει τα φτερά κι από την κλίνη μου το σκάει!
Τι παιδί και τούτο! Γλυκύδακρυ... γλώσσα δεν ποτάζει μέσα του...
άπιαστο στην τρεχάλα... ποτέ δεν τα χάνει... με μύτη σιμή
όλο γελά... στην πλάτη έχει φτερά, κουβαλάει φαρέτρα.
Κανείς δεν ξέρει ποιον έχει πατέρα - Αιθήρ, Χθων, Πέλαγος
δεν τονε θεωρούν παιδί τους. Όλοι παντού τον σιχαίνονται,
κι όσοι τονε μισούν λίγοι δεν είναι. Πλην όμως!... Πλην όμως,
τα μάτια σας τέσσερα, γιατί στις ψυχές στήνει καρτέρια!
Δεν τονε βλέπετε, πάλι πού 'ρθε στη φωλιά μου - νά 'τονε!
Βλέπω δεν με λησμονάς ποτέ, τοξότη μου!
Στης Ζηνοφίλης τα μάτια είχες κρυφτεί, μπαγάσα, 
και καρτέραγες εκεί να με βαρέσεις!


**************


ΜΕΛΕΑΓΡΟΣ

Μέσα στ' αφτιά μου η φωνή του Έρωτα στιγμή δεν σταματά·

κι από τα μάτια μου τρέχει σιγανό το δάκρυ το γλυκό των Πόθων.

Ούτε η νύχτα ούτε το φως με γαληνεύουν - ταράζομαι·

κι απά' στην καρδιά μου βαθιά έχει χαραχτεί η μορφή της.

Ω Έρωτες, Έρωτες φτερωτοί, τι όλο εδώ γύρω μου πετάτε;

Κατσιάσαν τάχα τα φτεράκια σας και αλλού να σας-ε πάνε δεν μπορούν; - ρωτάω... 

*************

ΡΟΥΦΙΝΟΣ

Έρωτα, σ' το λέω καθαρά να το ξέρεις:
αν και τους δυο μαζί με ίδια βέλη χτυπάς,

είσαι θεός·

αλλά
θεός δεν είσαι,
αμά βαράς τον ένανε μονάχα.




Απόδοση στη νέα ελληνική: Γιώργος Κεντρωτής

Ποίηση και διαδίκτυο...

Μια υπενθύμιση. Σας περιμένουμε!

Από στιγμές ωραίες τι απομένει...

JAROSLAV SEIFERT

ΑΠΟ ΣΤΙΓΜΕΣ ΩΡΑΙΕΣ ΤΙ ΑΠΟΜΕΝΕΙ;


Από στιγμές ωραίες τί απομένει;
Η λάμψη των ματιών,
μιά σταλίτσα ουσία,
ο αναστεναγμός επάνω στον γιακά,
η αναπνοή στο τζάμι,
από τα δάκρυα ένα ψίχουλο
κι ένα νύχι μόλις απ’ τη λύπη.
Και, ναι, πιστέψτε με, σχεδόν τίποτε άλλο.
Καπνός τσιγάρων
και φευγαλέα χαμόγελα
και μια χούφτα λόγια
που πετάνε στρίβοντας σε μιά γωνία
σαν νά ’ναι τίποτα σκουπιδάκια
που τα σαρώνει ο άνεμος.
Μα δεν θά ’θελα, όχι, να ξεχάσω
κι εκείνες τις τρεις χιονονιφάδες.
Αυτά μόνο, αυτό είν’ όλο κι όλο.


Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

Είδωλον ονείρου...

Γιώργος Κεντρωτής

Ελένη

Τραγουδιστής ή μενεστρέλος

και ραψωδός ή τροβαδούρος

ένα έμπνουν είδωλον εσγούρωσ'

ουράνιο εκεί, που πάει το μέλος

να γίνει ακατασχέτως γέλως,

ιδίως όταν intra muros

αρκτούρος μάς προκύπτει ο κούρος,

και τούτο λάθρα και ανωφέλως.

Καντάρια έχουν στίχους γράψει

γι' Αυτήν που αντάριαζε την άψη

θνητών τε και αθανάτων. Μένει

-παλινωδών εγώ, ανακρέων

το παρελθόν- να βρω το Ωραίον

που θ' αβροπλένει την Ελένη.

Ρυθμών ζητείται συμμετρία!

Πλην μ' ένα, δύο, τρία λόγια

σκαρώνουν στίχους τα λαμόγια-

κι οι λύρες σκάλωσαν στην Τροία

που αλώσαν οι Αχαιοί του Ομήρου.

Ε λ έ ν η : είδωλον ονείρου...

Αιώνια είν' η γύμνια μας μόνο...

Γιώργος Κεντρωτής

Το νυχτερινό τάγκο του κυρίου Χιουμ

Με σκηνή θεάτρου μοιάζει

το μυαλό των ανθρώπων∙

εντυπώσεις συνάζει 

και ιδέες στων τόπων

των κοινών το σανίδι

ως ηθοποιοί να περάσουν 

και των έργων του τα είδη

να καλοσυγκεράσουν.

Λόγοι ορθοί ή ζαλισμένοι∙

πνεύματα άγρια ή και ψόφια∙

σκηνικά, όπου ξεμένει

και ψευδή, μα και ατόφυα

της υποκριτικής η

δουλεμένη γκριμάτσα,

ωσάν για να τονίσει

κάποιαν άχρωμη φάτσα.

Και να βάφει η σελήνη

το ταμπλώ των βημάτων 

που ξαφρίζουν στη δίνη

των αφράτων κυμάτων

της καρδιάς∙ και στα σκότη

της νυχτός να υποφέρεις

που το ξέρεις καλά ότι

τον εαυτό σου  δ ε ν  ξέρεις.

Στροβιλίζεσαι∙ δένεις

στης στιγμής τον ειρμό όσα

εσκεμμένα συσταίνεις

με της διάνοιας τη γλώσσα.

Το ποτάμι του εαυτού σου

θα σε πνίξει, αν του ανοίξεις

την ορχήστρα του νου σου 

για πρεμιέρες και λήξεις.

Σκοτεινές παραστάσεις

-φωτεινό πανηγύρι-

δοκιμάζεις να πιάσεις∙

των πελμάτων οι γύροι

στων ιδεών μας τ' αλώνια

εμπεδώνουν τον χρόνο

μαρτυρώντς πως αιώνια

είν' η γύμνια μας μόνο.

H διακοσιοστή ανάρτηση...με μια αγαπημένη μελωδία!

ΤΡΑΓΟΥΔΑ Η ΕΛΛΗ ΠΑΣΠΑΛΑ: AMARA ME

Η ΔΟΛΙΑ ΕΓΩ

Βούρκοι μαύροι, μαύρη αρμύρα·

πνίγηκες και τί θα γίνω;

Μόνη πιά τον πόνο πίνω –

να θρηνώ μού γράφει η μοίρα.

Βούρκοι, κι άλλοι βούρκοι πάντα.

Θάλασσα φουσκώνει μαύρη.

Να πνιγώ, ναι, να πνιγώ κι εγώ,

τέρμα η ζωή μου νά ’βρει…

Είμαι μια ψυχή χαμένη.

Ο άνθρωπός μου πάει, αχ, εχάθη.

Τα παντζούρια σφαλισμένα.

Το σκυλί μουγκό, εβουβάθη.

Βούρκοι, κι άλλοι βούρκοι πάντα.

Θάλασσα φουσκώνει μαύρη.

Να πνιγώ, ναι, να πνιγώ κι εγώ

τέρμα η ζωή μου νά ’βρει…

Είχα κάποτε καλύβι·

μόνη κι έρμη μένω τώρα.

Άδειο σπίτι και κρεβάτι,

και ψωμί μια σάπια κόρα.

Βούρκοι, κι άλλοι βούρκοι πάντα.

Θάλασσα φουσκώνει μαύρη.

Να πνιγώ, ναι, να πνιγώ κι εγώ

τέρμα η ζωή μου νά ’βρει…

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής

Το ταγκό της πιπερόριζας

 

Γιώργος Κεντρωτής

Το ταγκό της πιπερόριζας

Στης ανοιχτής νυχτός τα λαύρα χαρακώματα
τα σώματα άστραψαν και χάψανε τα χρώματα·
μα σάλπιγγες της Ιεριχούς
διεβόησαν πως είταν χους
η πάλη των κορμιών και πως εστάθη κάρωμα
το κόρωμα. Στο τέλος χύθηκε και το άρωμα
ξεθυμασμένο σα νερό
γλυφό στης στενωπού το ιερό.

Νυκτών οργάνων αποκρουστικοί ήχησαν
κρωγμοί και με ρωγμές κρουστές δυστύχησαν
οι φρένες του απολύτου νου
στα καταράχια του βουνού
που χώρισε αίφνης ακραιφνείς απήγανους,
το δε μυαλό του δούλου εγίνη ρήγα νους.
Τη ρίγανη, που αφόρισες
εκεί που ανηφόριζα
σ’ εσέ, για σύνθημα όρισες:
την είπες πιπερόριζα. 

Δορυφορούμενη

 

Γιώργος Κεντρωτής 

Δορυφορούμενη

Φυλλομετρούσε περιοδικά ποικίλης ύλης

στο παλιατζήδικο -μιας άλλης εποχής, μιας άλλης

κουλτούρας. Κι ήταν σάμπως ψήγματα στερεάς αιθάλης

να μπήγονταν στα νύχια της ματιάς μου, που με σμίλης

ελάξευε αφοσίωση το ψάξιμο της φίλης

μορφής στα εφήμερα δελτία του χρόνου. Θείας άλης

(ως λέγει ο Πλάτων) πόθος με άδραξε, και πεντοζάλης

παράσερνε το στόμα μου στο σώμα της ανθύλης

τον λόγο ν' απευθύνω, που εμβριθώς εμελετούσε

σ' ένα Ρομάντζο του '50 κάποιο του Τσιφόρου 

ευθυμογράφημα. Μα δεν. Τη μοίρα δορυφόρου

ζηλώσας, γύρω απ' τον πλανήτη του σκορπολογούσε

ο πόθος μου τα βέλη του. Πλην απλανώς Εκείνη

μ' εκοίταξε -κι ευθύς το περιοδικό της κλείνει...

Ανθοί κανέλλας

Γιώργος Κεντρωτής

Ανθοί κανέλλας

Ανθοί κανέλλας θράσευαν, μεστοί αρωμάτων

στα χείλη της -θυμάμαι-, ενώ στην επικράτεια

των ασπασμών τριπόδιζαν ατίθασα άτια:

τα γκέμια τους να σπάσουν θέλαν, στων περάτων

τα πέρατα να φτάσουν. Κι αν με αφρούς αφράτων

σπασμών τρυγούσε πόθους, σε μικρά δωμάτια

ικριωμάτων μ' έρριχνε, όταν, με τ' αλάτια

του σώματός της να την καίνε και παρά τον 

πυρετικόν εσμό των σπίρτων, πάντα εφόρα

της μέλαινας χολής το ρούχο, για να κρύψει

τα φώτα τα δριμιά και τα τροπαιοφόρα

της πράξης. Τη διαλεκτική των ηδονών η

κανέλλα ορίζει: πρώτα θ' ανεβείς στα ύψη-

μετά θα κατεβείς, ν' ανέβεις στην αγχόνη:

           το γλύκος μια πικρή ροπή θα σ' το κρεμάσει

           που των φιλιών θα δολιεύεται την άγρια κράση.

Μα είσαι αλλού...

 

CESARE PAVESE

ΝΥΚΤΕΡΙΝΟ

Της νυχτός είναι ο λόφος στον αίθριο ουρανό μας.
Το κεφάλι σου, που μόλις κούνησες, κάδρο
κάνει, και συνοδιά τον επήρε. Είσαι σάν ’να
συννεφάκι πιασμένο στο δέντρο. Στα μάτια
σού γελά η αλλοκοτιά τ’ ουρανού των περάτων.

Από χώμα και φύλλα σού κλείνει ο λοφάκος
με τον μαύρο όγκο του το ζωηρό σου βλέμμα·
μιας γλυκιάς αυλακιάς έχεις ζάρα στο στόμα –
γιαλοί απόμακροι τα δυό σου χείλη. Πως παίζεις
στο μεγάλο το λόφο μού φαίνεται και στων
ουρανών τη λαμπράδα με χάρη περίσσια:
για δικιά μου χαρά ξαναστήνεις το αρχαίο το
σκηνικό καθαρά.

        Μα είσαι αλλού. Ζεις αλλού εσύ.
Αλλού φτιάχτηκε το τρυφερό σου αίμα. Οι λέξεις
που λες δεν αμιλλώνται με τη στέρφα θλίψη
του ουρανού. Συννεφάκι γλυκύτατο εφάνης
που μια νύχτα στ’ αρχαία κλαδιά επήγε κι εμπλέχθη.

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

****************************

NOTTURNO

La collina è notturna, nel cielo chiaro.
Vi s'inquadra il tuo capo, che muove appena
e accompagna quel cielo. Sei come una nube
intravista fra i rami. Ti ride negli occhi
la stranezza di un cielo che non è il tuo.

La collina di terra e di foglie chiude
con la massa nera il tuo vivo guardare,
la tua bocca ha la piega di un dolce incavo
tra le coste lontane. Sembri giocare
alla grande collina e al chiarore del cielo:
per piacermi ripeti lo sfondo antico
e lo rendi più puro.

           Ma vivi altrove.
Il tuo tenero sangue si è fatto altrove.
Le parole che dici non hanno riscontro
con la scabra tristezza di questo cielo.
Tu non sei che una nube dolcissima, bianca
impigliata una notte fra i rami antichi. 

Δάνεια ανάρτηση από το Αλωνάκι της ποίησης.

Η καρποδότρα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΕΝΤΡΩΤΗΣ


Η ΚΑΡΠΟΔΟΤΡΑ

Πως έχω αλλάξει π ά λ ι στυλ μου επισημαίνεις·
α λ λ ι ώ ς πως πια τα ξαναλέω μες στις αράδες
που ξέφυγαν απ’ του άρρητου τις συμπληγάδες
και σαν μπαλλάκι λυρικό μιλούν του τέννις.

Πλην όχι! Κι αν σου ανακαλεί ρυθμούς μιας ξένης
ο νέος τρόπος μου αγωγής, τις αγελάδες
του ο Απόλλων δεν θα τις χάσει εκ νέου. Σε κοιλάδες
θαν του τις βρούνε της Κυλλήνης, της Υεμένης

ή και της αναμμένης σου της κλίνης, όπου
αναμένεις τους ιχνευτές των αιθερίων
φορμίγγων να εξιχνιάσουν in situ, επί τόπου,

την αρμονία που αρμόζει δέντρα στη φωνή σου.
Το στυλ ποτέ δεν τ' άλλαξα. Άνευ όρων ή ορίων
απλώς λαλώ καρπούς κρουστούς που είναι καρποί σου.

Μια κούπα γάλα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΕΝΤΡΩΤΗΣ

ΜΙΑ ΚΟΥΠΑ ΓΑΛΑ

Γ α λ ά ν ι ζ α ν –που λέει κι ο Ρίτσος– οι μετώπες
της Αίτνας, και το μάγμα εκρύωνε που ’χε τρέξει
στην κοίτη των ερώτων. Χτύπησε ήδη έξω έξη
φορές το σήμαντρο: εξημέρωνε. Α ν τ ι λ ό π ε ς

ετρέχαν οι σφυγμοί σου ακόμη – ε σ ύ μου τό ’πες–
λες και θα πρόφταιναν την ώρα που τη φέξη
των ουρανών θα επέβαλε στον κόσμο. Παίξει
δεν παίξει, πάντως, ο ήλιος –σκέφτηκα… (ο θεόπαις)–

τη μέρα που γεννιέται, ε μ ά ς δεν έλειψε όλη
τη νύχτα το ιλαρό του φως που αχτιδοβόλει
μέσ’ απ’ του κοριτσιού τα μάτια τα μεγάλα –:

τη λύρα του έκρουσε καλώς για μας ο Απόλλων
στην παννυχίδα. Ω, στον ροδή μυχό των θόλων
του φιλιού σου είδα πως ελαχταρούσες γάλα

ζεστό, που κατευνάζει τις ορμές. Και σού ’πα:    
θα σου ζεστάνω, αγάπη μου, να πιείς μια κούπα.