"Όχι πια" στα Φανερά και τ' αφανέρωτα...

Τον υπέροχο δίσκο του Μιχάλη Γούτη σε ποίηση Θεοδόση Βολκώφ κλείνει η Ιδέα Βιλαρίνιο με το "Όχι πια". Μόνο που δεν υπήρξε προφητική: πολλών λογιών τα τέκνα.

Ένα θερμό ευχαριστώ στο Μιχάλη Γούτη και όλους, όσοι συνέβαλαν στη μουσική αυτή ανάγνωση.

Στιγμιότυπα από την παρουσίαση του "Άνθους της στάχτης" στην Αθήνα, το Μάρτιο 2016

Καλοσώρισμα από τη μεταφράστρια

 Αποτίμηση του Παντελή Μπουκάλα για την ποίηση της Βιλαρίνιο 

και τη μετάφρασή της

 Μουσική ανάσα σε ρυθμό τάνγκο από τους Χέρμαν Μάιρ και Ρομάν Γκόμες

 Η οπτική της μεταφράστριας 

για το 'Άνθος της στάχτης'

Ο Κώστας Κουτσουρέλης σε στιγμιότυπο απόδοσης

της αλληλογραφίας της Ουρουγουανής ποιήτριας.

 Ο Θεοδόσης Βολκώφ αποδίδει ερωτικά ποιήματα της Βιλαρίνιο.

Sexus...

"Αγρίμια κι αγριμάκια μου"

της ΕΛΕΝΑΣ ΣΤΑΓΚΟΥΡΑΚΗ

“SEXUS”
του Θεοδόση Βολκώφ
Εκδόσεις Γαβριηλίδης
2015

«Σαν τον Λύκο να διψάω πάντα το αίμα/ κι απ’ τα στήθη σου που γδέρνω να το πίνω»: Οι δύο πρώτοι στίχοι της πιο πρόσφατης ποιητικής συλλογής του Βολκώφ δεν αφορούν μόνο τον έρωτα απέναντι σε ένα ποιητικό Εσύ. Στην πραγματικότητα συνιστούν επίκληση στην ίδια την Ποίηση και τη Ζωή, μια επίκληση γεμάτη πάθος και άσβεστη δίψα, στοιχεία που χαρακτηρίζουν ολόκληρη τη συλλογή.

Μετά την απολαυστικά κωμική και καυστική, αλλά και μαστορικά δουλεμένη συλλογή σονέτων με τις ιστορίες του Pietro Aretino εν έτει 2013, την οποία η κριτική επιδεικτικά αγνόησε, ο Βολκώφ ανακτά το οικείο του ποιητικό πρόσωπο, σοβαρό και στιβαρό, για να γράψει για τον Έρωτα: έναν έρωτα πιστό ή άπιστο, σταθερό ή πρόσκαιρο, πάντως έναν έρωτα σαρκικό, λάγνο και ακόρεστο. Εξού και ο τίτλος της συλλογής, δοσμένος στα λατινικά κατά την προσφιλή συνήθεια του ποιητή. Διαβάζουμε χαρακτηριστικά: «Η Σάρκα τον εαυτό της ιστορεί ―/ πώς δέρνεστε και γδέρνεστε απ’ τον πόθο» ή αλλού «Αυτή που υποτάσσεται προστάζει,/ της λείας λεία αυτός που κυνηγά. (…)/ το σώμα το αντρίκειο πώς σπαράζει/ και της γυναίκας το κορμί πώς σπαρταρά…».

Ποιητικές συλλογές με θέμα τον έρωτα υπάρχουν πάμπολλες ―πώς αλλιώς, αφού ένα πολύ μεγάλο μέρος της ποίησης μιλά για τον έρωτα και το θάνατο, τα δύο βασικά θέματα που προβληματίζουν τον άνθρωπο. Ούτε και η πρώτη φορά είναι που ο ίδιος ο Βολκώφ καταπιάνεται με το θέμα αυτό, το οποίο ο αναγνώστης του εντοπίζει τόσο στα πρωτόλεια Τραγούδια της ψυχής και της κόρης, όσο και στη μεταγενέστερη Missa Brevis. Επαναλαμβάνεται, λοιπόν, και κοινοτοπεί ο ποιητής; Κάθε άλλο. Ένα στοιχείο που ξεχωρίζει αυτή τη συλλογή από άλλες, είναι η αρρενωπότητά της, ή αλλιώς, το γεγονός ότι περιλαμβάνει μια ποίηση ‘αρσενική’. Τόσο καιρό ακούμε για ‘γυναικεία ποίηση’, έναν όρο που χρησιμοποιείται υποτιμητικά, μην κατορθώνοντας να ορίσει το προφανές: τον διαφορετικό –ούτε ανώτερο ούτε όμως κατώτερο– τρόπο έκφρασης που εκπηγάζει από τον διαφορετικό τρόπο βίωσης της πραγματικότητας, λόγω των συγκεκριμένων βιολογικών και ψυχολογικών χαρακτηριστικών κάθε φύλου. Λέμε, λοιπόν, ότι η ποίηση του Βολκώφ στο Sexus είναι ‘αρσενική’, με την έννοια ότι είναι διαποτισμένη από ένα χαρακτηριστικό καθαρά ανδρικό, παρόλο που σήμερα κοινωνιολόγοι και ψυχολόγοι διαμαρτύρονται ότι έχει ατονήσει ή αναληφθεί έως και αυτό από τη γυναίκα. Το χαρακτηριστικό αυτό δεν είναι άλλο από τον άνδρα-κυνηγό, τον άνδρα-αρχηγό της αγέλης, κατ’ επέκταση ισχυρό και επικρατές αρσενικό, και άρα το αρσενικό με το αποκλειστικό δικαίωμα αναπαραγωγής και διαιώνησης του είδους. Ο Βολκώφ γράφει για τον άντρα με τους όρους –βιολογικούς και κοινωνικούς– άλλων θηλαστικών που βρίσκονται ψηλά στην τροφική αλυσίδα, όπως το λιοντάρι ή ο λύκος. Γι’ αυτό, ούτε και η επιλογή του συγκεκριμένου ζώου-alter ego του ποιητή στο πρώτο ποίημα της συλλογής –όπως και σε άλλα– είναι τυχαία. Ομοίως, οι στίχοι «σας έχω όλες με τον τρόπο μου αγαπήσει» ή «ο καθένας θέλει (…) όλες τις θηλυκές να κοιμηθεί» παραπέμπουν στις αγέλες των λιονταριών όπου το επικρατές αρσενικό λιοντάρι έχει το δικαίωμα γονιμοποίησης όλων των θηλυκών.

Ένα δεύτερο στοιχείο που διακρίνει τη συγκεκριμένη συλλογή από άλλες του είδους και ενυπάρχει ως αντίποδας του ζωικού ενστίκτου που επισημάναμε, είναι η πίστη σε μια δύναμη ανώτερη. Αυτή η δύναμη δηλώνεται στις σελίδες του βιβλίου άλλοτε άμεσα κι άλλοτε έμμεσα, εκφράζοντας τις έντονες υπαρξιακές ανησυχίες του ποιητή. Ήδη στο τέταρτο ποίημα της συλλογής καταλήγει: «Απόψε ο Θεός είναι στα φύλλα». Για το άλμα ώς το «φύλο» με ένα «λ», η προσπάθεια που καλείται να καταβάλει ο αναγνώστης είναι αμελητέα. Έτσι, Θεός ονομάζεται συχνότατα και ο ίδιος ο φτερωτός θεός: «Αδέρφια μου στον Έρωτα, θα σας τ’ ομολογήσω/ αδέρφια μου, στον Έναν μας Θεό θα τ’ ορκιστώ». Πολύ παρακάτω μάλιστα, το ομολογεί ευθέως: «Έτσι θρησκεύομαι –ένορχος, καβάλα» ή «Στο σώμα σου, κτιστέ ναέ ναών, ποιος Άγγελος φιλά ποιον Σατανά και στων κτηνών που σμίγουν το Ωσαννά (…)/ ποιος φίλερως εκμαίνεται Θεός…».

Η προσέγγιση του έρωτα από τον Βολκώφ είναι ρεαλιστική, σχεδόν κατά το αρχαιοελληνικό πρότυπο, εξού και οι σχετικές νότες στους τίτλους «Εκτόρειος ίππος», «Αχιλλέας και Πάτροκλος» κλπ. Εδώ όμως δεν αναφερόμαστε αποκλειστικά στη ρεαλιστική περιγραφή ερωτικών σκηνών, αλλά και στη ρεαλιστική –και κωμικά δοσμένη– αποτύπωση της κοινωνίας του 2015 στο τιτλοφορούμενο ποίημα «Γυναίκες άλλων»: «Θεέ μου, όχι πάλι αυτό» (…) «να κλέβεις έχεις κουραστεί γυναίκες άλλων». Ο ποιητής δεν αρκείται όμως σε ένα ποίημα, αντιθέτως προσθέτει εν είδει επιμέτρου χωριστή ενότητα με τίτλο «Τα μοιχικά», αποτελούμενη από δώδεκα σονέτα, δύο εκ των οποίων λειτουργούν ως πρόλογος και επίλογος της ενότητας και εμφανίζουν ίδια ανάπτυξη.

Ο στίχος στο Sexus πληροί τις προϋποθέσεις που ο ίδιος ο ποιητής έχει θέσει για την ποίησή του και οι οποίες είναι εμφανείς σε όλες του τις συλλογές. Πρόκειται για στίχο με ένταση και πάθος, με ένα ρωμαλέο σφρίγος που τον διαπερνά είτε περιγράφει την καταστροφή του κόσμου και τη δημιουργία του εξ αρχής (στο Γιουβενάλη) είτε αποδίδει την ηδονή και την πλήρωση της ερωτικής στιγμής (εδώ). Απαραγνώριστο στοιχείο του στίχου αυτού είναι το γεγονός ότι υπακούει στις φόρμες και τα μέτρα που υπαγορεύουν η παράδοση και οι χιλιετίες της λυρικής ποίησης: πάντα στίχος έμμετρος, σχεδόν πάντα ομοιοκατάληκτος, δομημένος συχνότατα σε σονέτα και παραλλαγές τους, αλλά και σε μπαλάντες και πλήθος άλλων μορφών. Τι λέει γι’ αυτό ο ποιητής στον αναγνώστη; «Κι αν θέλεις λόγια που ηχούν σαν πιο μοντέρνα/ πιο σύμφωνα με τους ρυθμούς της εποχής/ στην παραδίπλα σύρε την ταβέρνα/ όμως εδώ καθόλου μη σταθείς». Αφενός ο εκφραστικός Τρόπος, αφετέρου η ειλικρίνεια και η σοβαρότητα με τις οποίες ο Βολκώφ αντιμετωπίζει την ποίηση και το γεγονός της γραφής, μας παραπέμπουν στον Παλαμά. Για τη γέφυρα με το σήμερα φροντίζει εν προκειμένω η θεματολογία του, η οποία μπορεί μεν να είναι διαχρονική, αλλά στον τρόπο έκφρασής της και το εύρος που υπονοεί, συνιστά καθρέφτη της σημερινής πραγματικότητας. Εξάλλου δεν θα μπορούσε να είναι χαρακτηριστικότερη η ύπαρξη των «Μοιχικών».

Με την πιο πρόσφατη ποιητική συλλογή του, ο Βολκώφ, αυτός ο κοσμοκαλόγερος που προτιμά την απομόνωση του γραφείου από τα λογοτεχνικά σαλόνια, αποδεικνύει έμπρακτα ότι συνιστά εξαιρετική περίπτωση και σε ένα άλλο επίπεδο, το πλέον ουσιώδες: είναι φορέας μιας ποίησης συνεπούς και ενιαίας και, προπάντων, είναι φορέας Ποίησης.

Αθήνα, 15 Ιουνίου 2015 

 

 

Πρώτη δημοσίευση: Περιοδικό "Νέο Πλανόδιο" (http://neoplanodion.gr/2015/06/16/%CE%B1%CE%B3%CF%81%CE%AF%CE%BC%CE%B9%CE%B1-%CE%BA%CE%B9-%CE%B1%CE%B3%CF%81%CE%B9%CE%BC%CE%AC%CE%BA%CE%B9%CE%B1-%CE%BC%CE%BF%CF%85/)

Αρετίνα...

ΑΡΕΤΙΝΑ

«Κι αν είναι άτακτος ο ακριβός μου,
ο Αρετίνος μου, ο επιρρεπής
στις αμαρτίες και ηδονές του κόσμου,
στο πλάι του δηλώνω διαπρεπής!

Εκείνος και αν μου βλέπει τα κορίτσια,
εγώ τ’ αγόρια βλέπω, δεν αργώ∙
και όσα κι αν μου κάνει αυτός καπρίτσια,
στων σκέρτσων πρώτη μπαίνω την Αργώ.

Καθόλου μην τον χάσω δεν φοβάμαι,
αφού ποτέ μας δεν είχαμε εμείς
δεσμό ή σχέση, να ’μαστε εκκρεμείς.

Εξάλλου, μόνο θηλυκό εγώ θα ’μαι,
-με θήτα κεφαλαίο και μεστό!-,
τσαχπίνικο, έξυπνο, όμορφο, ζεστό»

του Αρετίνου σκέφτεται η ragazza.
Οι δυο τους, una faccia, una razza!


Έλενα Σταγκουράκη


Εξ αφορμής:
 

 Όπου
ο PIETRO ARETINO
εν έτει 2013
βρίσκει το άλλο του μισό

Βρήκα επιτέλους μια για την ουρά μου,
την ταιριαστή κι αντάξιά της θήκη·
δεν της ανήκω και δεν μου ανήκει·
βρήκα, τ’ ομολογώ, τον μάστορά μου.

Γυρίστρω, ψεύτρα, πονηρή, ναζιάρα,
–το άλλο μου μισό– με κερατώνει,
μαλώνουμε συχνά κι όταν θυμώνει
–φυλάξου, Πέτρο!– πέφτει και σφαλιάρα.

Τα δυο μας, όταν τρίζει το κρεβάτι,
τι μουσική αλλόκοτη ποιούμε!
Και ύστερα απ’ την κάθε μας απάτη
χριστιανικά τον άλλο συγχωρούμε.

Είναι, που λεν, σαν τα νερά τα κρίνα·
τα κρύα εννοώ. Μια Αρετίνα.

"Ο Pietro Aretino εν έτει 2013" (Παρισιάνου, 2013)


Θεοδόσης Βολκώφ

Ξένοι της Γης...

Θεοδόσης Βολκώφ

Ευρώπη Ι

Μόνοι και όψιμοι. Ξένοι της Γης.
Και άρα τ’ Ουρανού πιο ξένοι ακόμα.
Οι έσχατοι μιας κάποτε Φυλής,
με κάποιο γήρας σε ψυχή και σώμα.
Άντρες, γυναίκες, βρέφη και παιδιά
γέρικο σπέρμα, μήτρα κουρασμένη
μας γέννησε, μας έσπρωξε μπροστά·
θνησιγενείς· νεκροί και κολασμένοι.

Εμείς παντού. Και σαν εμάς κανείς.
Ιδού, σκεβρό το σώμα σου, Εσπερία·
δεν βάρυνε έτσι και ποτέ ουδείς
απ’ την Ανάγκη κι απ’ την Ιστορία.
Μαραίνεται το Δέντρο της Ζωής·
ας προκαλεί κι ας θάλλει το άλλο Δέντρο·
στέρεψε η πίστη· η γνώση, δεν αρκείς
και δεν υπάρχει, δεν υπάρχει κέντρο.

Μας έφθειρε η λαγνεία τα κορμιά,
ξεστράτισε μικρόψυχη η σκέψη,
η βούληση απ’ το αίμα δεν βαστά,
Θεός δεν είναι για να μας πιστέψει.
Κι ωστόσο μες στην πλάνη αληθείς·
περήφανοι· κανείς για να μας κρίνει.
Πάντα εμείς· παιδιά της ταραχής
δεν θα υποκριθούμε τη γαλήνη.

Ας πέσουμε όπως πέφτουμε λοιπόν.
Μια ώρα πριν το τέλος, και τη ζούμε.
Εκεί που όλα εκλείπουν το παρόν
εγγράφουμε στο μέλλον πριν σβηστούμε.
Βυθίζεται μια ήπειρος εδώ·
ο άνθρωπος που γίναμε τελειώνει
με στεναγμό, λυγμό και με σπασμό,
με έρημο, με θειάφι και μ’ αφιόνι.

Φοράμε των αιμάτων τη δορά.
Τα πρόσωπα γυμνώνονται απ’ το δέρμα
του ανθρώπου κι ανωφέλευτη η Τορά –
τελειώσαμε πριν φτάσουμε στο τέρμα.
Πυκνώνουμε στην πράξη τη στερνή
τώρα που ηχεί λόγος κενός το «Θεέ μου»
το αίμα πλέον του αίματος καλεί –
πράξη υπάτη η πράξη του Πολέμου.

Δεν θα υπάρξει Μνήμη για εμάς
που απ’ τη Μνήμη έχουμε βαρύνει,
σπεύδουν τα πάντα, σπεύδουν προς δυσμάς
μες στον καταποτήρα και στη δίνη.
Ήρθε ο καιρός που η ζωή δεν ζει.
Δόξα καμιά. Μόνο η στιγμή. Και φτάνει.
Η Αθανασία πέθανε κι αυτή.
Εμάς – κι ο Θάνατός μας θα πεθάνει.

Μια Αρετίνα...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Θεοδόσης Βολκώφ

 

Όπου

ο PIETROARETINO

εν έτει 2013

βρίσκει το άλλο του μισό

 

 

Βρήκα επιτέλους μια για την ουρά μου,

την ταιριαστή κι αντάξιά της θήκη·

δεν της ανήκω και δεν μου ανήκει·

βρήκα, τ’ ομολογώ, τον μάστορά μου.

 

Γυρίστρω, ψεύτρα, πονηρή, ναζιάρα,

–το άλλο μου μισό– με κερατώνει,

μαλώνουμε συχνά κι όταν θυμώνει

–φυλάξου, Πέτρο!– πέφτει και σφαλιάρα.

 

Τα δυο μας, όταν τρίζει το κρεβάτι,

τι μουσική αλλόκοτη ποιούμε!

Και ύστερα απ’ την κάθε μας απάτη

χριστιανικά τον άλλο συγχωρούμε.

 

Είναι, που λεν, σαν τα νερά τα κρίνα·

τα κρύα εννοώ. Μια Αρετίνα.

 

 

21η Μαίου...

Αντώνης Παπαϊωάννου

Στην Έλενα ειδικά για τη γιορτή της 


Εν πλήρει επιγνώσει και με σώας τας φρένας
και μια ματιά σου μοναχά θέλοντας να σου κλέψω
θα περπατήσω θαρρετά στη μέση της αρένας
κι ένα αργεντίνικο τανγκό τον ταύρο θα χορέψω

Την κόκκινη την μπέρτα μου, ο άνεμος την πήρε
κι εγώ χυμώ ξοπίσω της, να την προφτάσω τρέχω
και στην κερκίδα επάνω εσύ κι ο Αλτολαγκίρε
και παραδίπλα σιωπηλός κοιτάζει ο Βαγιέχο

Στέκομαι, υποκλίνομαι στη μέση της αρένας
και το καπέλο μου ψηλά πετάω να το πιάσεις
σαν ένα στίχο μυστικό του Ρεϊνάλντο Αρένας
μα κράτα μόνο τη στιγμή και μην τη μεταφράσεις.


***


Θεοδόσης Βολκώφ

Ευχές


"Χρόνια πολλά και δημιουργικά"
σάς εύχεται ο καλός και μαύρος λύκος.
Να γίνετε σαν τα ψηλά-ψηλά βουνά -
στα χρόνια· όχι σε πλάτος και σε μήκος.

Σας εύχομαι καινούργιες μεταφράσεις
και ασφαλώς θεάτρου κριτικές,
να κατακτήσετε άγνωστες εκτάσεις
κάθε λογής ή και συγγραφικές.

Να διώχνετε και κάθε σκέψη μέλαινα
από τον νου εκείνων που αγαπάτε
και όλοι να φωνάζουν "Ζήτω η Έλενα!"
απ' όπου, εορτάζουσα, περνάτε.

Ευχή για να σας πω δεν βρίσκω κάποιαν άλλη,
κι ας μού 'χω σπάσει τόσην ώρα το κεφάλι.

Έπρεπε στην κόλαση της κόλασης να φτάσουν...

Θεοδόσης Βολκώφ 

(Από το εκτενές ποίημα "Γιουβενάλης") 


                                                                Es muss sein!
                                                                         Ludwig van Beethoven

ΙΧ

Έτσι έπρεπε. Το Τέλος να τελειώσει.
Έπρεπε η γη στη Γη να επιστρέψει
και να καταργηθεί η μάταια γνώση
και η μικρόψυχη, μικρόπνοη σκέψη
να βυθιστεί στο χώμα και να λιώσει.

Έπρεπε αυτός ο άνθρωπος να δύσει.
Έπρεπε να σβηστεί ό,τι εσβήστη
για να εγγραφεί ξανά και να μιλήσει
η σαρκωμένη, σαρκοβόρα Πίστη
που σ' ερειπιώνες τη ζωή θα ξαναρχίσει.

Έπρεπε ν' αρθρωθεί η Άλλη Λέξη,
η Χοϊκή, στα πλάχνα να ριζώσει.
Του φόνου το άχθος έπρεπε ν' αντέξει
Φύση αποφασισμένη να σκοτώσει
και σύμπασα τη Γη να διατρέξει.

Έπρεπε να 'ρθουν του άντρα οι ωδίνες
και της γυνάικας η ανείπωτη οδύνη
και να γεννήσουμε ξανά στις άγιες κλίνες
αυτό που θα επιμείνει και θα μείνει
σε χρόνους δίσεχτους - τους οργισμένους μήνες.

Έπρεπε το αίμα φλόγα ν' αναδώσει,
να φλογιστούν του ορίζοντα τα μάκρη,
των θαλασσών τα πλάτη να οργώσει
κι η πυρκαγιά να κάψει απ' άκρη σ' άκρη
τον άνθρωπο, τον κόσμο να εκπυρώσει.

Έπρεπε ο ένας πάλι να πληθύνει,
κάθε κορμί μυριάδες να χωρέσει,
αφού ο καθείς και εκβολή και κρήνη
Τού Ενός. Κι η μάζα η κρίσιμη να δέσει,
ώστε ο λαός Λαός να ξαναγίνει.

Έπρεπε ο χρόνος όλος να πυκνώσει
κι η έκρηξη τού ανθρώπου να ταχύνει
μετά από δυο χιλιάδες χρόνια για να ομώσει
σε Νέο Θεό, στη Σάρκα που θα δίνει
τη σύγχρονη, την αναγκαία βρώση.

Έπρεπε εφτά γενιές να θυσιάσουν
κάθε παράδεισο και κάθε ειρήνη,
στην κόλαση της κόλασης να φτάσουν
κι από τον άρτο πιο πολύ Δικαιοσύνη
έπρεπε να φωνάξουν, να πεινάσουν.

Έπρεπε και τη ζήση τους ως Μοίρα
να νιώσουν οι άνθρωποι παντού και πάλι
και να μισήσουν κάθε σκήπτρο και προφύρα
και να τινάξουνε σαν ταύροι το κεφάλι
το δίκιο τους κραδαίνοντας ως Λύρα.

Έπρεπε στην καρδιά του κυκεώνα
να θέσουν τους εαυτούς τους, με μανία
να λιώσουνε τον εικοστό και πρώτο αιώνα
και να γεννήσουν, στην ανάγκη με τη βία,
άγρια χαρά στην άγρια αλγηδόνα.

Έπρεπε και τα κάλπικα βιβλία
που κρύβουν τη ζωή, υποταγμένα
στο πλούτος που κρατά η Ιστορία,
να τα ξεσχίσουν και να μείνει μόνο το ένα, 
λέξη έσχατη και πρώτη - Ελευθερία.

Έπρεπε να σταθούν μπροστά στα κάστρα,
οι νέοι βάρβαροι με δύναμη πληβεία
και σκέψη αναγελάστρα και βιάστρα
τη βούληση να λύσουν τα στοιχεία
που τη φωτιά στη Γη θα φέρουν από τ' άστρα.

Έπρεπε να περάσουνε στο στόμα
της μάχαιρας τα πάντα κι επί λίθου
λίθο να μην αφήσουνε κι ακόμα
με την αρχέγονη, τραχιά ψυχή του Μύθου
στον Νέον Άνθρωπο να δώσουν νέο σώμα.

Κι έπρεπε, τέλος, στην πανάρχαια εκείνη κάπη
το άστρο νέο πάλι να κατέλθει,
ώστε μετά απ' του Μίσους το έλλογο δρολάπι
μεγάλη, καθαρτήρια να επέλθει
πολεμικότατη παρθένα - η Αγάπη.



************************************************************************


Η αναστροφή της ανθρώπινης πορείας μέσω της επανάστασης ή μήπως η αενάως κυκλική πορεία της Ιστορίας;

Μια σύντομη κρίση για το εκτενές ποίημα "Γιουβενάλης"* του Θεοδόση Βολκώφ  

Άραγε συνειδητοποιούμε, αντιλαμβανόμαστε, τι έχουμε στα χέρια μας όταν κρατάμε τον "Γιουβενάλη" του Βολκώφ ή μήπως πέφτουμε στην εύκολη παγίδα να τον θεωρήσουμε γέννημα ενός αψίθυμου και βωμολόχου, ενδεχομένως  εκκεντρικού, ποιητάρη; Κάθε άλλο παρά το τελευταίο ισχύει. Διαβάζοντας το ποίημα γινόμαστε με μιας Άτλαντες που υπομένουν το αβάσταχτο βάρος ταυτόχρονα της καταστροφής και της δημιουργίας, του άντρα και της γυναίκας, του σκώμματος και της εξύμνησης, του σήμερα και της Ιστορίας, του Τίποτα και του Παντός. Κρατάμε το χρονικό μιας επανάστασης, μιας που μέλλεται να τελεστεί, με τελικό κι ευκταίο στόχο την ανατολή κι επικράτηση ενός Νέου Ανθρώπου, ενός νέου κόσμου και μιας αγνής και παντοδύναμης Αγάπης. Ήρωες είναι ένας Αδάμ και μια Εύα με σημείο εκκίνησης, αυτή τη φορά, την κόλαση, και τον Παράδεισο για προορισμό τους.

Πρόκειται για χρονικό άλλοτε βαθειά λυρικό, άλλοτε σκληρά βίαιο, μα πάνω και πέρα απ' όλα, Ποιητικό.

Όχι,  ο Βολκώφ, κατά το σιλλερικό πρότυπο, αν και γέννημα της εποχής του, δεν υπήρξε ευτυχώς ούτε μαθητής της, ούτε χαϊδεμένο της παιδί. Αντιθέτως, γεφυρώνει αρμοστά στον "Γιουβενάλη" του το ποιητικό παρελθόν και παρόν, αποδεικνύοντας τι είναι αυτό που τον ξεχωρίζει από τους υπόλοιπους ποιητές της γενιάς του: Αίσθημα ευθύνης -επομένως και συνέπεια-, ποιότητα και, κυρίως, ιδεολογικό υπόβαθρο.

Έλενα Σταγκουράκη


*(Εκδόσεις Παρισιάνου, 2012)

Μια Φύση που μισεί τη φύση της να κρύβει...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Θεοδόσης Βολκώφ

 

Το μίσος

Δεν ξέρει αυτός που είμαι μόνον να πεθαίνει.

Όσο η Σκέψη μου κορμιά αποθεώνει,

ψυχρή και πύρινη, υψωμένη, γκρεμισμένη,

τόσο η Πράξη μου ματώνει και σκοτώνει.

Ποιος είσαι Εσύ που μου ζητάς να συγχωρήσω

αυτό που σκύλεψε του Έρωτα το σώμα…

Εγώ αγάπησα – και πρέπει να μισήσω.

Κι είμαι περήφανος, γιατί μισώ ακόμα.

Οι Στίχοι μου είναι η ανάποδη του Φόνου –

μια Φύση που μισεί τη φύση της να κρύβει,

που αποκαλύπτεται στο πέρασμα του χρόνου

και που με κάνει, νύχτα ή μέρα μεσημέρι,

με το αριστερό να πιάνω το μολύβι,

με το δεξί να σφίγγω πάντα το μαχαίρι.

 

 

Κι έκανα λέξη στο χαρτί...

Θεοδόσης Βολκώφ

Το βλέμμα που ανταλλάξαμε...

To βλέμμα που ανταλλάξαμε

μες στη σιωπή

και που φωτιά δεν πήρε

και δεν έγινε φιλί

κι από τη μνήμη σου έσβησε

κι έκανα λέξη στο χαρτί

πύρινος στέκει επάνω μας

κριτής μας γιατί ζει·

θα φύγεις θα χαθώ

ποιος ξέρει ποια στιγμή

μα είναι γραφτό στην κόλαση

να σμίξουμε φρικτοί

μια παγωμένη κόλαση

χτισμένη από σιωπή·

θα σε κοιτάζω αιώνια

θα με κοιτάς κι εσύ

και θα ’μαι δίχως γλώσσα

και θα ’σαι δίχως ακοή

τόσο κοντά και όμως

για πάντα οι μακρινοί

γιατί κι οι δυο μας ένοχοι

κι οι δυο αμαρτωλοί

Εγώ γιατί σε ντράπηκα

γιατί φοβήθηκες Εσύ.

© Θεοδόσης Βολκώφ

Πίστη κι ελπίδα - θλίψη και χαρά μου...

Θεοδόσης Βολκώφ

Γιουβενάλης ΙV

Mόνη πιστή ερωμένη μου, Οργή,
της κάθε νύχτας σκοτεινή Kυρά μου,
κάθε ίνα του κορμιού μου σε καλεί,
τη μήτρα σου γυρεύουν τα παιδιά μου.
Σάρκα που ιδέα σε είπανε, Εσύ
πηγή στερνή και πρώτη του Έρωτά μου,
να σε κοιμάμαι θέλω, τρομερή
πίστη κι ελπίδα· θλίψη και χαρά μου.

Μόνη πιστή ερωμένη μου, Οργή,
την ομορφιά σου πια ποιος διακρίνει·
τώρα που αδειάζει κι όλο αδειάζει η Γη
τη γύμνια μου η σάρκα σου θα ντύνει.
Σε σένα μόνον δέεται η Ψυχή,
μεστώνει αργά και με το ξίφος λύνει
τα αινίγματα που θέτει η Εποχή·
τη βλέπει, τη ζυγίζει και την κρίνει.

Μόνη πιστή ερωμένη μου, Οργή,
διώξε από πάνω μου όλες τις καμπύλες
και σκλήρυνέ με, κάνε με τραχύ,
να με μισούν οι σκύλοι και οι σκύλες
που μόνο τρων και καβαλιούνται, Οργή·
και λεγεώνες κάνε με και ίλες·
τον έναν πλήθυνέ τον πάλι, Εσύ,
και στήσε τον κριό μπροστά στις Πύλες.

Μόνη πιστή ερωμένη μου, Οργή,
στα πόδια σου τον βίο μου αποθέτω·
το σώμα προσφορά και προσευχή
η Γλώσσα που, Οργή, σού καταθέτω.
Είσαι η Ανάγκη. Κάλπασε γοργή.
Έσο η Φωνή. Το στόμα μου απελθέτω…
Και υποψάλλω – Οργή, Οργή, Οργή –
Οργή – η Βασιλεία σου ελθέτω.


© Θεοδόσης Βολκώφ

Αίμα μου που ρέεις κι απ' το στέρεμα μετά...

 

Θεοδόσης Βολκώφ

Το μαύρο μου ρόδο

                                            A. S.
Ρόδο μου
Ρόδο μου Μαύρο
Πληγή μου μετά την πληγή
Έρωτά μου μετά τον Έρωτα
Αίμα μου
που ρέεις κι απ’ το στέρεμα μετά
της θλίψης προσφωνήσεις – βλέπεις – τώρα επισωρεύω.

Ομορφιά μου ανώφελη
στο αγκάθι σου ακόμα προσκολλάσαι
κι είναι πληγές που δεν μπορείς να κλείσεις
μόνο τον πόνο
στον ήδη πόνο να προσθέτεις·
όχι φύλλο όχι πέταλο μίσχος όχι
αγκάθι αγκάθι μόνο
αυτή η πύκνωσή σου.

Να σ’ αγγίζω και να ματώνω
να μ’ αγγίζεις και να μαραίνεσαι
να μεγαλώνει η οδύνη κάθε μέρα
η κάθε νύχτα να ριζώνει θύμηση
βαθύτερα όλο
και η στερνή καταφυγή να μην υπάρχει
το φταίω το φταις λυτρωτικό
η κατηγόρια του ένα για τον άλλο.

Ρόδο μου
Ρόδο μου Μαύρο
Πληγή μου μετά την πληγή
Έρωτά μου μετά τον Έρωτα
Αίμα μου
που ρέεις κι απ’ το στέρεμα μετά
της θλίψης προσφωνήσεις τώρα επισωρεύω
να σε καλώ
να σε καλώ
κι εσύ να γυρίζεις
όχι.