Recital de poesía 2013...

Participarémos leyendo poesía colombiana y uruguaya!

  Αύριο περιμένουμε τους ισπανόφωνους λάτρεις 

της λατινοαμερικάνικης ποίησης 

στα "Ποιήματα και Εγκλήματα" των εκδόσεων Γαβριηλίδης (19.30μμ).

Όπως πέρυσι, έτσι και φέτος συμμετέχουμε στο Ρεσιτάλ Ποίησης,

εκπροσωπώντας αυτή τη φορά Κολομβία και Ουρουγουάη!

¡Nos vemos!

Σε ψεύτικα τοπία με ψεύτικα τρενάκια...

Ελένη Μαρινάκη


Στους άκλαυτους νεκρούς κάνω χοές
μήπως και σταματήσουν λίγο το ταξίδι
πρώτος Εσύ δοκίμασες χολή και ξίδι
και σ' άλλες γειτονιές γυρνάς γυμνός.

Άναψα ξύλα και κλαδιά να γίνει μέρα
για να στεγνώσεις λίγο απ' τις βροχές
στον ύπνο σου παλεύεις πάλι με τριχιές
στερνό τραπέζι έχεις κάνει στην εσπέρα.

Όμορφε και καλέ μου πότε θα σ' το πω
το κόκκινο στο χέρι σου πως σε προδίδει
κρατάς και κρύβεις χρόνια ένα αντικλείδι
που μου 'ταξες και που ποτέ δεν θα το δω.


***


Εσύλησαν τον ήλιο οι σκιές
σε ανοιγμένους τάφους
τα κτερίσματα σπασμένα
σε ρώτησα ποιους δρόμους τριγυρνάς
και βγαίνεις με τα χέρια πληγωμένα.

Κοιμάσαι άγρια σε ξένες αγκαλιές
εμένα δε μου χάρισες ούτε τραγούδι
αργά χορεύεις και πετάγονται φωτιές
να κάψει η νύχτα
και το τελευταίο της λουλούδι.


***


Κατεβαίνει η νύχτα

με τα κυπαρίσσια·

στους κλώνους της

κρέμεται το σκοτάδι

υφάδι σκληρό

που τρώει το δέρμα.

Με κίτρινα φώτα

θέλεις πάλι

να με ξεγελάσεις.

Δεν θα σε πιστέψω

αυτή τη φορά·

εγώ γυρίζω στη φωλιά μου

κριτής και μάρτυρας

στα ψεύτικα τοπία

που με περπατούσες.

***

... Λαθρεπιβάτης στη ζωή της

ταξιδεύει

με ψεύτικα τρενάκια

δίχως ράγες...

Επιλογή/ σύνθεση από τις συλλογές "Εδώ στο λίγο" και "Τώρα αίμα".

Ambassador of the MPI

And a great honor comes to crown the success of the Greek Woman Scream.
MPI (International Poetesses Movement) appointed me as its ambassador, official representative and member in Greece.

From now on, we will constantly fight for the rights of the women and the people in Latin America. The now annual Woman Scream festival will only be a part of it.

I heartily thank MPI and its president, Jael Uribe, for this really great honor!

"Γυναικεία Κραυγή", 13.03.2013

Η βραδιά της 13ης Μαρτίου, μαγική. Υποβλητική και συγκινητική μέσα στη σκληρότητα και τον άφθονο ρεαλισμό της. 

Η ανταπόκρισή μας, στην επίσημη σελίδα του Διεθνούς Κινήματος Ποιητριών 

(Mujeres Poetas Internacional) στη Λατινική Αμερική.

http://mujerespoetasinternacional.blogspot.gr/2013/03/grito-de-mujer-2013-grecia-atenas.html

Γυναικεία Κραυγή

Ένωνουμε τη φωνή μας με τη φωνή των γυναικών της Λατινικής Αμερικής 

και σας περιμένουμε στο 

3ο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης "Γυναικεία Κραυγή".

Τετάρτη, 13 Μαρτίου 2013, 19:00

Ινστιτούτο Θερβάντες, Μητροπόλεως 23

Κάτι έλεγα θα φανεί...

Βασίλης Ζηλάκος

Άνυδρο τοπίο

Κάτι έλεγα θα φανεί στα μάτια σου
απ' του ελκόμενου τη σιωπή στο φως
Γι' αυτό τη δροσερή ψυχή μου
οδήγησα στις μυρουδιές της φλόγας

Συχνά, όταν βραδυάζει
μιας ελιάς το κλάμα ακούω
για τον πετεινό που δεν λαλεί
και καθώς το βλέμμα μου σηκώνω
την πόρτα ψάχνω απ' όπου μπήκα.

Απέραντη η στιγμή...

Στυλιανός Αλεξίου

Στιγμή

Λυτρώσου απ’ την επόμενη στιγμή,
πρόσεξε τη Στιγμή που τώρα τρέμει.
Μέσα σ’ αυτή, μακριά, σαν μουσική
κάθε παλιά στιγμή σου αγαπημένη.

Μέσα σ’ αυτή, το Σύμπαν το πλατύ,
που τόσοι Γαλαξίες το ‘χουν στέψει.
Σ’ αυτή κι οι αιώνες οι μελλοντικοί. 
Απέραντη η Στιγμή — αν την προσέξεις.

Οι Στιγμές του Στυλιανού Αλεξίου...

Οι Στιγμές του Στυλιανού Αλεξίου

Τι να είναι αυτό που παρακινεί έναν σοφό των γραμμάτων να εκδώσει για πρώτη φορά εν έτει 2012 ποίηση γραμμένη την εξηντακονταετία 1939-1999, καταθέτοντας έτσι το δικό του ποιητικό καταστάλαγμα, τιτλοφορούμενο ως «Στίχοι επιστροφής»; Μήπως η ανάγκη απότισης φόρου τιμής και σε αυτό το είδος του λόγου ή μήπως ο σεβασμός και η ευσυνειδησία που χαρακτηρίζει τον ακούραστο θεράποντα της ελληνικής γλώσσας, απέναντι σ’ αυτήν την ίδια, αλλά και στις προσωπικές του εργασίες επ’ αυτής; Ο λόγος, για τον Στυλιανό Αλεξίου που με το δικό του πρώτα παράδειγμα καταδεικνύει πως στην ποίηση βιασύνη δεν χωρά, ούτε (θα ’πρεπε να) επιτρέπεται.

Ο τίτλος της πρώτης αυτής ποιητικής συλλογής του Αλεξίου δεν αναφέρεται μονάχα στην επιστροφή σ’ εκείνα τα χρόνια, από το 1939 ως το 1999, όπως ίσως κάποιος να υπέθετε. Μάλιστα, φροντίζει ο ίδιος στη σύντομη εισαγωγή της να ορίσει τον προορισμό του ανάπλωρου αυτού ταξιδιού. Πρόκειται για την κατάθεση της προσωπικής του άποψης (που ωστόσο εκφράζει μια γενικότερη), μέσα από κρίση και κριτική, έμμεση και άμεση, στα κρατούντα ρεύματα και τις τάσεις της ελληνικής ποίησης των τελευταίων δεκαετιών. Ο Αλεξίου μιλά για μια διττή επιστροφή: την «επιστροφή στο συγκεκριμένο, στο βίωμα», κι αυτήν «στην οργανωμένη μορφή του λόγου». Κι εδώ πάλι, έρχεται με διατυπώσεις ξεκάθαρες κι ασυμβίβαστες, αφενός να προσδιορίσει το νοούμενο ως «οργανωμένη μορφή του λόγου», αφετέρου ν’ αποφανθεί πως «φαίνεται αμφίβολο αν ο λεγόμενος ‘ελεύθερος στίχος’ θα εξακολουθήσει να προσφέρει κάτι στο μέλλον». Αντιθέτως, τον κατηγορεί πως «οδήγησε στην πλήρη αδυναμία παραγωγής ρυθμικού κι ευφωνικού λόγου» και συνεχίζει πως με την κατάργηση «συγχρόνως της ποιητικής έκφρασης και του ποιητικού περιεχομένου, εξαφανίστηκαν τα βασικά στοιχεία που διαφοροποιούν τους ποιητές». Δε διστάζει ακόμη να δηλώσει πως «νεοϋπερρεαλισμός, μοντέρνα ποίηση, ελεύθερος στίχος έχουν καταλήξει σήμερα να είναι ‘μανιέρα’» και πως «με τη σειρά τους, έχουν ξεπεραστεί». Με βλέμμα οξύ κι ανάλογη γλώσσα διακυρήττει ό,τι όλοι όσοι ασχολούνται με τα παιχνίδια της Κλειώς παρατηρούν και διαπιστώνουν: «Η ποίηση δεν έχει πια κοινωνική λειτουργία, δεν απευθύνεται σε κανέναν. Είναι προσωπική υπόθεση και ασχολία του κλεισμένου στο γραφείο ατόμου.» Αυτό μας προτρέπει να σκεφτούμε πως δεν αποκλείεται αυτός να είναι εν τέλει ο λόγος της τωρινής παρουσίασης της συλλογής και των ποιητικών πεπραγμένων του Αλεξίου: μια ηχηρή διαφωνία, αντίθεση κι αντίσταση απέναντι σε μια κακώς παγιωμένη πρακτική στην ποίηση. 

Αληθεύει πως, τόσο λόγω του περιεχομένου, όσο και του τόνου με τον οποίο αυτό εκφέρεται, η εισαγωγή του Αλεξίου θα μπορούσε κάλιστα ν’ αποτελεί μανιφέστο και γνώμονα της ανθολογίας "Νέοι ήχοι στο παμπάλαιο νερό", με την ελπίδα πως το εκτόπισμα του μεγάλου αυτού θεωρητικού και πρακτικού της γλώσσας θα μπορούσε, αν όχι να πείσει, τουλάχιστον να συγκινήσει και τους πιο πεισμωμένους αμφισβητίες της επιστροφής στο «παμπάλαιο νερό». Δεν είναι αυτός, ωστόσο, ο λόγος της ενασχόλησής μας με τους «Στίχους επιστροφής». Πέραν του ότι είναι γραμμένοι από το συγκεκριμένο χέρι, κι αυτό τους καθιστά εκδοτικό γεγονός της χρονιάς από μόνο του, είναι είτε οι προσδοκίες για την ανεύρεση πολύτιμων πετραδιών, είτε η πιστή (παρ)ακολούθηση του Αλεξίου στον δημιουργικό του δρόμο, είτε έστω ένα αίσθημα καλοπροαίρετης περιέργειας και φιλομάθειας, είτε ακόμη κι όλ’ αυτά μαζί, που οδηγούν το σημερινό αναγνώστη γενικά και τον αναγνώστη της ποίησης ειδικότερα να πάρει στα χέρια του και να κοινωνήσει της εν λόγω συλλογής.

Ο Αλεξίου (γι’ ακόμη μια φορά) παραμένει συνεπής ως προς αμφότερα ζητούμενα της Επιστροφής του: τόσο ως προς τον κανόνα της «οργανωμένης μορφής του λόγου», όσο και ως προς αυτόν των βιωμάτων. Το πρώτο γίνεται πράξη στην ποίησή του, ωστόσο δεν ακολουθείται δουλικά. Έτσι, η ποίηση αυτή δεν μπορεί ν’ αποτελέσει απόδειξη αισθητικών προκαταλήψεων, ούτε όπλο στα χέρια όσων θεωρούν την έμμετρη λυρική ποίηση είδος άκαμπτο, πομπώδες και νεκρό. Ο Αλεξίου γράφει ελεύθερα κι όμως έμμετρα, συχνά δε ομοιοκατάληκτα, εισηγούμενος τον τρόπο που η «αυστηρή» ποίηση μπορεί να είναι και ζωντανή και σύγχρονη. Μια φωνή, και μάλιστα δυνατή, αρθρώνει απόψεις που έπρεπε ν’ ακουστούν, και το πράττει με συνέπεια, δίνοντας η ίδια το παράδειγμα.

Όσο για τα βιώματα, η συλλογή ολόκληρη αποτυπώνει ένα ταξίδι μέσα στο χρόνο και το χώρο. Θέση τίτλου στο πρώτο ποίημά της κατέχει η χρονολογία «1940», ενώ στο τελευταίο, η γεφύρωση «1939-1999». Ως προς το χώρο, ο αναγνώστης ακολουθεί κατά πόδας τον ποιητή σε Ελλάδα κι εξωτερικό, από το Κράσι ως το Κάστρο της Κρήτης, από τους Θολωτούς τάφους Λέντα ως την Τραπεζόντα της Σητείας, από τη Βασιλίσσης Σοφίας ως τη Βουλιαγμένη, από το Λουξεμβούργο ως το Παρίσι κι απ’ το Μιλάνο ως την Τίβολη και τη Σικελία. Ένα ταξίδι, ίδιο το ταξίδι της έως τώρα ζωής του ποιητή, που πέρα από ημερομηνίες και τοπωνύμια είναι γεμάτο πρόσωπα, ονόματα, και... στιγμές.

Ο Αλεξίου γνωρίζει κι αναγνωρίζει τη σημασία της στιγμής και την αποτυπώνει στη συλλογή του. Η αρχή γίνεται με τον ύμνο της Στιγμής, της μιας και της κάθε στιγμής, ως έκφρασης και περιέκτη του σύμπαντος. Μέσα στη Στιγμή, στο απειροελάχιστο παρόν, ενυπάρχουν παρελθόν και μέλλον. Γι’ αυτό καταλήγει: «Απέραντη η στιγμή — αν την προσέξεις.» Ακολουθεί το πλήθος των στιγμών, στιγμών που ζουν με τον ποιητή, όπως κι εκείνος ζει μαζί τους. Με διάθεση μελαγχολική και βαθειά ρέμβη καταλογογραφεί Στιγμές, θα πει εικόνες, που κάτι σημαίνουν και για τα δικά μας μάτια: πλήθος κόσμου, απομόνωση, αισθήσεις, συνιστούν την ιστορία καθενός. Τέλος, ο ποιητής επιστρέφει στις καταβολές, τις δικές του και του λαού ολόκληρου, σε στιγμές της παράδοσης και στη ζωή τους μέσα στον ίδιο: τοπία, συνήθειες, θρησκεία είναι οι «Άλλες στιγμές», οι δικές του.

Έλενα Σταγκουράκη

Αθήνα, Σεπτέμβριος 2012


Πρώτη δημοσίευση: Ανθολογία "Νέοι ήχοι στο παμπάλαιο νερό".
 

Empty Paradise...

Ένα δεμένο δίδυμο.

Δυο αντίθετοι πόλοι,

 με τον έναν πρωταγωνιστή -θαρρείς- ομιλούσα συνείδηση του άλλου.

Καλή συνέχεια!

Empty Paradise  του Αντώνη Παπαϊωάννου,

σκηνοθεσία Τόνια Σταυροπούλου,

στον πολυχώρο "Ανάμεσα"

Μια γεύση από Τζιοκόντα Μπέλι, στο επόμενο τεύχος του "Δέντρου"...

Gioconda Belli

Κι ο Θεός μ’ έπλασε γυναίκα...

Κι ο Θεός μ’ έπλασε γυναίκα,
με μαλλιά μακριά,
μάτια,
μύτη και στόμα θηλυκά.
Με καμπύλες
και πτυχώσεις
και κοιλώματα απαλά
ορύσσοντάς με εντός,
κάνοντάς με εργοτάξιο ανθρωπίνων όντων.
Περίτεχνα έπλεξε τα νεύρα μου
κι ισορρόπησε με προσοχή
των ορμονών μου το πλήθος.
Το αίμα μου παρασκεύασε
και με τούτο με κέντρισε,
το κορμί μου ολόκληρο
με αίμα να γεμίσει —
έτσι γεννηθήκαν οι ιδέες,
τα όνειρα,
το ένστικτο.
Όλα όσα απαλά δημιούργησε,
λαξεύοντάς τα με πνοές,
σκαλίζοντάς τα με αγάπη,
αυτά τα χίλια κι ένα πράγματα που με κάνουν γυναίκα όλες τις μέρες,
που για χάρη τους ξυπνάω υπερήφανη
όλα τα πρωινά
κι ευλογώ το φύλο μου.

Μετάφραση από την ισπανική: Έλενα Σταγκουράκη

*********************************

Y Dios me hizo mujer...
 
Y Dios me hizo mujer,
de pelo largo,
ojos,
nariz y boca de mujer.
Con curvas
y pliegues
y suaves hondonadas
y me cavó por dentro,
me hizo un taller de seres humanos.
Tejió delicadamente mis nervios
y balanceó con cuidado
el número de mis hormonas.
Compuso mi sangre
y me inyectó con ella
para que irrigara
todo mi cuerpo;
nacieron así las ideas,
los sueños,
el instinto.
Todo lo que creó suavemente
a martillazos de soplidos
y taladrazos de amor,
las mil y una cosas que me hacen mujer todos los días
por las que me levanto orgullosa
todas las mañanas
y bendigo mi sexo.

3ο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης "Γυναικεία Κραυγή"

Δελτίο Τύπου

Η Εταιρεία Συγγραφέων και το περιοδικό Poeticanet συμμετέχουν στο 3o Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης «Γυναικεία Κραυγή», το οποίο εκτυλίσσεται ταυτόχρονα σε 30 χώρες παγκοσμίως με θέμα τη βία κατά των γυναικών. Με το ξεκίνημά του στη Δομινικανή Δημοκρατία, το ομώνυμο κίνημα επεκτάθηκε σ’ ολόκληρη τη Λατινική Αμερική και τον κόσμο. Η ελληνική εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στις 13 Μαρτίου στο Ινστιτούτο Θερβάντες. 

Το θέμα της βίας στην Ελλάδα παρουσιάζουν η ψυχολόγος Μαρία Κεφαλοπούλου και η κοινωνική λειτουργός Γεωργία Μπούρη του Τμήματος Ισότητας του Δήμου Αθηναίων. 

Η μεταφράστρια Έλενα Σταγκουράκη παρουσιάζει το κίνημα και την κατάσταση στη Λατινική Αμερική, απαγγέλοντας ποίηση διαμαρτυρίας από Λατινοαμερικάνες ποιήτριες του κινήματος. 

Τέλος, ποιήτριες νεότερων γενεών αναδεικνύουν με τις φωνές τους ποίηση από Ελληνίδες ποίητριες του εικοστού αιώνα, πάνω σε ζητήματα γυναικείας ταυτότητας και καλλιτεχνικής και κοινωνικής χειραφέτησης. Την οργάνωση της βραδυάς έχουν αναλάβει οι ποιήτριες Κατερίνα Ηλιοπούλου και Γιάννα Μπούκοβα και η μεταφράστρια Έλενα Σταγκουράκη.

Τετάρτη 13 Μαρτίου, ώρα 19.00 μ.μ.

αμφιθέατρο Ινστιτούτου Θερβάντες, Μητροπόλεως  23 

Si se calla el cantor, calla la vida...

Τραγουδούν: Mercedes Sosa, Horacio Guaraní

Horacio Guaraní

Αν πάψει ο ποιητής, και η ζήση παύει...

Αν πάψει ο ποιητής, και η ζήση παύει,

γιατί η ζωή είναι η ίδια ένα ποίημα.

Αν πάψει ο ποιητής, γίνεται θύμα

η ελπίδα, η χαρά και το καράβι.

Αν πάψει ο ποιητής, μένουν μονάχα

και μόνα τα πουλιά της καλημέρας.

Οι εργάτες στο λιμάνι λεν' ποιος τάχα,

ποιος θα το βγάλει το ψωμί της μέρας.

(Μιλητά:)

«Τι ν’ απογίνει η ζωή αν όντως

ο ποιητής δεν βγαίνει πια στο βήμα

για τον βασανισμένο και για ’κείνον

που αναίτια τον φορτώνουνε με κρίμα.»

Αν πάψει ο ποιητής, πάει και το ρόδο.

Τι να το κάνεις δίχως να ’χεις ποίημα;

Το ποίημα πρέπει, φως πάνω απ’ το κύμα,

να φέγγει πάνω στων θνητών το δρόμο.

Να μη σωπάσει ο ποιητής∙ αν πάψει,
καλύπτει τον φρικτό που υποδουλώνει.
Δεν ξέρουνε αυτοί που υποκύπτουν
πως το έγκλημα τους ποιητές δεν φιμώνει.

(Μιλητά:)

«Να σηκωθούν τα λάβαρα πια όλα

καθώς ο ποιητής κραυγή θα υψώνει.

Χιλιάδες να ματώσουνε κιθάρες

σ’ αιώνιο ποίημα που δεν θα τελειώνει.»

 Αν πάψει ο ποιητής, και η ζήση παύει...


Μετάφραση απ' την ισπανική: Έλενα Σταγκουράκη 


********************************

Si se calla el cantor calla la vida...

Si se calla el cantor calla la vida
porque la vida misma es todo un canto,
si se calla el cantor muere de espanto
la esperanza, la luz y la alegría.

Si se calla el cantor se quedan solos
los humildes gorriones de los diarios,
los obreros del puerto se persignan,
quién habrá de luchar por sus salarios.

Qué ha de ser de la vida si el que canta,
no levanta su voz en las tribunas,
por el que sufre, por el que no hay ninguna razón
que lo condene a andar sin manta.

Si se calla el cantor muere la rosa,
de qué sirve la rosa sin el canto,
debe el canto ser luz sobre los campos,
iluminando siempre a los de abajo.

Que no calle el cantor porque el silencio,
cobarde apaña la maldad que oprime,
no saben los cantores de agachadas,
no callarán jamás de frente al crimen.

Que se levanten todas las banderas,
cuando el cantor se plante con su grito,
que mil guitarras desangren en la noche,
una inmortal canción al infinito.

Si se calla el cantor...calla la vida...