18/11/14

Ούτε "με τα δόντια"...!



"Με τα δόντια" 
του Θόρντον Ουάιλντερ, 
διασκευή Γιάννης Μόσχος, 
Θέατρο Τέχνης

************************************************************
 

Χρόνια τώρα στα θέατρα, και ενάντια στην προσωπική μου αρχή, απόψε η τρίτη αποχώρηση. Κρίμα που έπρεπε να παρακολουθήσω την κατάντια αυτής της μιας ώρας, με αποκορύφωμα ολόκληρη την "Αναστάτωση" της Στανίση σε μια σκηνή ως άλλο σκυλάδικο, στο θέατρο του Κουν! Ανείπωτη η απογοήτευση!

Έλενα Σταγκουράκη

16/11/14

"Συρανό ντε Μπερζεράκ"...



"Συρανό ντε Μπερζεράκ" 
του Ροστάν, 
σκην. Γιάννης Κακλέας, 
Θέατρο "Πάνθεον"

*************************************


Μια πανέμορφη οπερέτα αξιώσεων, απίθανη για τα δεδομένα της Ελλάδας της κρίσης. Ένας ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΟΣ Χαραλαμπόπουλος (ως Συρανό) υπό την καθοδήγηση του ταλαντούχου Κακλέα, στο παραμυθένιο μουσικό φόντο της Ρεμπούτσικα και τα υψηλών προδιαγραφών κοστούμια και σκηνικά των Νάθενα και Παντελιδάκη αντίστοιχα. Πολύ απλά, πρόκειται για ομάδα αχτύπητη που ολοένα ξεπερνά τον εαυτό της, πράγμα που συνιστά πάντα και το ζητούμενο. Ξεχωρίσαμε και τον Μπερικόπουλο στο ρόλο του Λε Μπρε. Η μετάφραση της Μητσάκου με αρκετές επαναλήψεις, αλλά και έξοχα εικονοπλαστικές κορυφώσεις. Χαιρετούμε λοιπόν με έναν ασπασμό, αυτήν την "περισπωμένη πάνω στο 'αγαπώ'".

Έλενα Σταγκουράκη

Αιμάτινο της άρνησης αργύριο...



                               









                                         Quisiera morir ahora de amor
                                          para que supieras…
                                                     I.V.


Αφού τρόπος πια άλλος δεν μένει
για την αγάπη μου να σε πείσει
ας πέθαινα κι αντάμωνα
στο επέκεινα,
όσα έχω εδώ και μ’ έχουνε αφήσει.
Στο αλλού, στο μακριά, σε άλλο ουρανό
τις μάταιες ελπίδες μου ξορκίζω,
αφού δεν έχω αέρα να τραφώ,
δεν έχω τρόπο ούτε δικαίωμα να σε δω
και στης μνήμης τα νερά το νου βυθίζω.
Πώς να ξεδιψάσει το κορμί;
Το δέρμα μου πώς τάχα να το υδατώσει
τα χείλη μου πώς να τα κοκκινίσει
τα μάτια μου πώς να τα ξανανιώσει
της μνήμης το ελιξίριο;
Δίχως το δέρμα σου, τα χείλη σου, τα μάτια σου
η μέρα και η νύχτα,
η αιώρηση και η πτώση
αιμάτινο της άρνησης αργύριο.


Έλενα Σταγκουράκη

15/11/14

"Η μητέρα του σκύλου"...



"Η μητέρα του σκύλου" 
του Παύλου Μάτεσι, 
σκην. Στ. Τσακίρης, 
Σύγχρονο θέατρο
Νοέμβριος 2014

**************************************************************

"Από παιδί η Ραραού, βλέποντας φίλες και συντοπίτες της να πεθαίνουν, επεδίωκε να απομακρυνθεί και να προχωρήσει, έχοντας ένα στόχο κατά νου: «να μην κολλήσω θάνατο». Μόνο που η κοινωνία και η ζωή δεν της το επέτρεψαν· της επέβαλαν τον αργό και βασανιστικό θάνατο του εξευτελισμού, του αποκλεισμού και της μαράζωσης. Καμιά φορά, φοβούμενοι και αποφεύγοντας κάποια πράγματα, πορευόμαστε εν αγνοία μας καταπάνω τους."

(...)

"Η δραματουργική επεξεργασία και η σκηνοθεσία του Σταύρου Τσακίρη είχαν ως αποτέλεσμα μια ρέουσα και απρόσκοπτη αφήγηση, η οποία παρά το πλήθος των προσώπων, των γεγονότων και τη συμπύκνωση του χρόνου, κρατούσε αδιάπτωτο το ενδιαφέρον του θεατή σε μια παράσταση δυόμιση ωρών."


Λεπτομέρειες στην πλήρη κριτική στο επόμενο τεύχος του περιοδικού "Φρέαρ".

Έλενα Σταγκουράκη

11/11/14

Ο "Στεναγμός" με τη φωνή του Σπύρου...



Ο Στεναγμός με τη φωνή του Σπύρου. Τον ευχαριστώ για την έκπληξη που μου επεφύλαξε.
 
 
Στεναγμός

Οι λέξεις κάποτε προδίδουνε, το ίδιο και οι σιωπές.
Μα τα μάτια να προδώσουν; Της ψυχής μου οι καθρέφτες;
Αυτό θα ήταν παράδοξο, αληθώς πρωτοφανές!
Τα μάτια μου εμπιστεύομαι για εκείνο που αντικρίζουν
μέσα μου, μα και στων άλλων την ψυχή. Καθόλου κλέφτες
δεν τα θεωρώ της αλήθειας και, αν γυαλίζουν,
είναι από ενθουσιασμό παιδαριώδη και αφελή.
Μα πώς τους άλλαξες το νόημα και είπες απρεπή
την έκφραση που εκείνα είχαν πάρει
σε μια στιγμή ασήμαντη, ακύμαντη και επιδερμική;
Δεν διαβάζεις το βαθύ τους ρεύμα,
το στιλπνό ποτάμι που τα διαπερνά,
τη χρυσή τη λάμψη που θυμίζει κέρμα
χρυσό από μνημείο μέγα, αρχαίου βασιλιά,
σαν εσένα ανταμώσουν, λιόντα μες στου λιόντα τη σπηλιά;
Ξεχνάς πως άλλοι το αναγνώρισαν αυτό το βλέμμα
που σε σένα έτρεχε, σε ένα υπόγειο με λέξεις, με ιδέες και τα αυτά;
Ή μήπως αγνοείς το άγριο ρίγος
τη φλέβα που τα ζώνει την πορφυρή
τη φωτεινή τους κάψα, το ερωτικό τους σφρίγος
σαν μετά τον έρωτα ξαπλώνουμε αγκαλιά;
Τα μάτια μου από ψέματα δεν ξέρουν
και από τότε που σ’ αντίκρισαν, γυρίζουνε τυφλά
αφού άλλο δεν θέλουνε, δεν ξέρουν, δεν λογίζουν
παρά την όψη, την εικόνα των ματιών σου μοναχά.
Ο στεναγμός τους τώρα να αξίζει;
Η πίκρα τους, αλήθεια, να ωφελεί;
Ο πόνος τους πώς τάχα να σε πείσει
πως η καρδιά για σένα μόνο αιμορραγεί;
Δεν απομένει άλλο τίποτε,
παρά η ελπίδα μόνο και η ευχή. 



Έλενα Σταγκουράκη

10/11/14

I am not yours...



















Sara Teasdale

I Am Not Yours

I am not yours, not lost in you,
Not lost, although I long to be
Lost as a candle lit at noon,
Lost as a snowflake in the sea.


You love me, and I find you still
A spirit beautiful and bright,
Yet I am I, who long to be
Lost as a light is lost in light.


Oh plunge me deep in love - put out
My senses, leave me deaf and blind,
Swept by the tempest of your love,
A taper in a rushing wind.


6/11/14

Τα μάτια μου, μάτια δεν είναι δίχως τα μάτια σου...
















Miguel Hernández 

Τα μάτια μου, μάτια δεν είναι δίχως
τα μάτια σου, δυο μοναχά μυρμήγκια·
τα χέρια μου, χέρια δεν είναι δίχως
τα χέρια σου· αγκάθια στα μηνίγγια.


Τα χείλη μου δεν βρίσκω σαν ο ήχος
απ’ τα δυο χείλη σου δεν βγαίνει ως μέλι
και δίχως σου, οι σκέψεις μου είναι τοίχος
γεμάτος με αγκάθια που δεν θέλει.


Τι ωφελεί η ακοή χωρίς τις λέξεις,
χωρίς το άστρο σου, ποιος να ’ναι ο δρόμος
που της φωνής τον ανδρισμό δαγκώνει;


Ακολουθώ του ανέμου σου τις πλέξεις,
και την εικόνα του ίχνους σου που όμως
σε σένα ξεκινά και εκεί τελειώνει.



Μετάφραση: Έλενα Σταγκουράκη


*************************

MIS OJOS, SIN TUS OJOS, NO SON OJOS 

Mis ojos, sin tus ojos, no son ojos,
que son dos hormigueros solitarios
y son mis manos sin las tuyas, varios
intratables espinos a manojos.


No me encuentro los labios sin tus rojos,
que me llenan de dulces campanarios,
sin ti mis pensamientos son calvarios
criando cardos y agostando hinojos.


No sé qué es de mi oreja sin tu acento
ni hacia qué polo yerro sin tu estrella,
y mi voz sin tu trato se afemina.


Los olores persigo de tu viento
y la olvidada imagen de tu huella
que en ti principia, amor, y en mí termina.


3/11/14

Το τραγούδι και το ποίημα...




"Θα 'θελα να πεθάνω απόψε από έρωτα
για να μάθεις πόσο σ' αγάπησα"...

Στίχοι: Ιδέα Βιλαρίνιο

Στεναγμός...
















Στεναγμός


Οι λέξεις κάποτε προδίδουνε, το ίδιο και οι σιωπές.
Μα τα μάτια να προδώσουν; Της ψυχής μου οι καθρέφτες;
Αυτό θα ήταν παράδοξο, αληθώς πρωτοφανές!
Τα μάτια μου εμπιστεύομαι για εκείνο που αντικρίζουν
μέσα μου, μα και στων άλλων την ψυχή. Καθόλου κλέφτες
δεν τα θεωρώ της αλήθειας και, αν γυαλίζουν,
είναι από ενθουσιασμό παιδαριώδη και αφελή.
Μα πώς τους άλλαξες το νόημα και είπες απρεπή
την έκφραση που εκείνα είχαν πάρει
σε μια στιγμή ασήμαντη, ακύμαντη και επιδερμική;
Δεν διαβάζεις το βαθύ τους ρεύμα,
το στιλπνό ποτάμι που τα διαπερνά,
τη χρυσή τη λάμψη που θυμίζει κέρμα
χρυσό από μνημείο μέγα, αρχαίου βασιλιά,
σαν εσένα ανταμώσουν, λιόντα μες στου λιόντα τη σπηλιά;
Ξεχνάς πως άλλοι το αναγνώρισαν αυτό το βλέμμα
που σε σένα έτρεχε, σε ένα υπόγειο με λέξεις, με ιδέες και τα αυτά;
Ή μήπως αγνοείς το άγριο ρίγος
τη φλέβα που τα ζώνει την πορφυρή
τη φωτεινή τους κάψα, το ερωτικό τους σφρίγος
σαν μετά τον έρωτα ξαπλώνουμε αγκαλιά;
Τα μάτια μου από ψέματα δεν ξέρουν
και από τότε που σ’ αντίκρισαν, γυρίζουνε τυφλά
αφού άλλο δεν θέλουνε, δεν ξέρουν, δεν λογίζουν
παρά την όψη, την εικόνα των ματιών σου μοναχά.
Ο στεναγμός τους τώρα να αξίζει;
Η πίκρα τους, αλήθεια, να ωφελεί;
Ο πόνος τους πώς τάχα να σε πείσει
πως η καρδιά για σένα μόνο αιμορραγεί;
Δεν απομένει άλλο τίποτε,
παρά η ελπίδα μόνο και η ευχή. 



Έλενα Σταγκουράκη

31/10/14

Επιτάφιος...
















Pablo Neruda

Επιτάφιος

Υπήρξε γυναίκα πληγωμένη.
Στους δρόμους τη νύχτα
είχε για όνειρο μια νίκη
είχε για αγκαλιά τον πόνο
είχε για εραστή το ξίφος.


Μετάφραση: Έλενα Σταγκουράκη

**************

Epitafio

Esta fue la mujer herida.
En la noche de los caminos
tuvo por sueño una victoria,
tuvo por abrazo el dolor.
Tuvo por amante una espada.

30/10/14

Η επίμονη παραμονή του Πάμπλο Νερούδα...




Rafael Alberti

Η επίμονη παραμονή του Πάμπλο Νερούδα

Στη στεριά και στη θάλασσα,
στα χαμένα χωριά,
στις μεγάλες τις πόλεις,
και σε όλα τα έθνη,
πάντα το όνομά σου,
εσύ,
το άσβηστο άστρο σου,
το απαράμιλλο παράδειγμά σου.
Είναι γλυκό, είναι πικρό και πρόσχαρο μέχρι δακρύων
να σε συναντώ,
να μαθαίνω πως η παρουσία σου είναι από όλα πιο κραταιά,
πως μιλάει αντί για σένα ο στίχος σου,
το ακούραστο κύμα του,
αναφλέγοντας καρδιές,
παρασύροντάς τις
ώς τις ψηλές της ειρήνης κορφές
ή συνοδεύοντάς τις
στον σκληρό και άφευκτο αγώνα.
Όχι,
εσύ δεν χρειάζεται,
αδερφέ μου,
να επιστρέψεις.
Το φευγιό σου,
παρά το αίμα στους δρόμους,
εν μέσω του θανάτου σου,
δεν τελέστηκε,
ποτέ σου
δεν βγήκες απ' το σώμα σου
και είναι το σώμα σου, η φωνή σου,
είναι ο φλεγόμενος χώρος σου
που πέφτει κάθε μέρα,
κάθε χάραμα του ανέμου,
στη στεριά και στη θάλασσα,
στα χαμένα χωριά,
στις μεγάλες τις πόλεις
και σε όλα τα έθνη...


Μετάφραση: Έλενα Σταγκουράκη

27/10/14

Τίποτε...












ΧΟΥΑΝ ΡΑΜΟΝ ΧΙΜΕΝΕΘ

ΤΙΠΟΤΕ

Τον πύργο στοχασμού περιωνύμου
υψώνω στης ερήμωσης τη δίνη.
Και πάνω του η καρδούλα η δική μου
τη θάλασσα θα βάψει με αίμα, οδύνη.

Στον ίσκιο μου θα φτιάξω την αυγή μου,
μακριά η λύρα απ’ του άνεμου τη μήνι.
Το στήριγμα θα ψάξω στην ψυχή μου.
Και –αχ!– δεν ήταν τίποτε η γαλήνη;

Ναι, τίποτε! Ουδέν! Ας έπεφτε όπου
το επιθυμεί η καρδιά μου ως γιρλάντα:
ο κόσμος θα ’μενε άδειο κάστρο τάχα.

Εσύ είσαι εσύ, η άνοιξη του ανθρώπου,
και γη και αέρας και φωτιά, τα πάντα,
ενώ εγώ είμαι η σκέψη μου μονάχα.



(Aπό το εκτενές αφιέρωμα για τον Ισπανό
νομπελίστα ποιητή στο ΝΠ3 που ετοιμάζεται.


Mετάφραση, επιλογή, επιμέλεια: Έλενα Σταγκουράκη)

24/10/14

Να ζήσω...

 


Jaime Sabines

Με πονάς 

Με πονάς.
Απέραντα, αφόρητα, με πονάς.
Πάρε το κεφάλι μου. Κόψε το λαιμό μου.
Τίποτε από μένα πια δεν μένει μετά τον έρωτα αυτό.

Μέσα στους εφιάλτες της ψυχής μου,
άκουσέ με, ψάξε με.
Σε κάποιο μέρος, η επιζήζασα φωνή μου το φωνάζει,
αποζητά την έκπληξή σου, τη φωτισμένη σου σιωπή.

Διαπερνώντας τείχη, ατμόσφαιρες, εποχές,
το πρόσωπό σου (το πρόσωπο που έμοιαζε ορισμένο)
έρχεται από το θάνατο,
πριν ακόμη και απ’ την πρώτη ημέρα του κόσμου.

Τι καθαρότητα προσώπου
και τι τρυφεράδα αφηρημένου φωτός,
τι σχέδια από μέλι
στα φύλλα του νερού!                                                

Αγαπώ τα μάτια σου, αγαπώ, τα μάτια σου αγαπώ.
Είμαι των ματιών σου τέκνο,
στάλα είμαι των ματιών σου.
Σήκωσέ με. Απ’ τα πόδια σου πάρε με,
σήκωσέ με απ’ το πάτωμα, απ’ τον ίσκιο που πατείς,
απ’ τη γωνιά του δωματίου σου όπου ποτέ δεν ονειρεύεσαι.
Σήκωσέ με, αφού απ’ τα χέρια σου έπεσα
και θέλω να ζήσω, να ζήσω, να ζήσω.


Μετάφραση: Έλενα Σταγκουράκη

******************


Me dueles

Mansamente, insoportablemente, me dueles.
Toma mi cabeza. Córtame el cuello.
Nada queda de mí después de este amor.

Entre los escombros de mi alma, búscame,
escúchame.
En algún sitio, mi voz sobreviviente, llama,
pide tu asombro, tu iluminado silencio.

Atravesando muros, atmósferas, edades,
tu rostro (tu rostro que parece que fuera cierto)
viene desde la muerte, desde antes
del primer día que despertara al mundo.

¡Qué claridad de rostro, qué ternura
de luz ensimismada,
qué dibujo de miel sobre hojas de agua!

Amo tus ojos, amo, amo tus ojos.
Soy como el hijo de tus ojos,
como una gota de tus ojos soy.
Levántame. De entre tus pies levántame, recógeme,
del suelo, de la sombra que pisas,
del rincón de tu cuarto que nunca ves en sueños.
Levántame. Porque he caído de tus manos
y quiero vivir, vivir, vivir.


23/10/14

Συνειδητοποιώ πως μου λείπεις...

 














Jaime Sabines

Συνειδητοποιώ πως μου λείπεις 

Συνειδητοποιώ πως μου λείπεις,
πως σε ψάχνω μες στον κόσμο,
μες στη φασαρία,
μα όλα μάταια.
Σαν μόνος μου απομένω,
μένω πιο μόνος,
μόνος σε όλα τα μέρη, σε σένα και σε μένα.
Πράγμα άλλο δεν κάνω, απ’ το να περιμένω.
Να περιμένω όλη μέρα,
ώσπου τελικά να μην έρθεις.
Ώσπου ν’ αποκοιμηθώ
και να μην είσαι πλάι μου
να μην έχεις έρθει
και ν’ αποκοιμιέμαι
αφάνταστα κουρασμένος
διερωτώμενος.
Και αυτό, όλες τις μέρες, αγάπη μου.
Εδώ, από το πλάι μου, λείπεις.
Μπορείς να ξεκινήσεις
την ανάγνωση αυτού του ποιήματος
και φτάνοντας στο σημείο αυτό
να ξεκινήσεις απ’ την αρχή.
Κλείσε τις λέξεις αυτές σε κύκλο, σε ρόδα,
κάν’ την να κυλήσει και βάλ’ της φωτιά.
Οι σκέψεις αυτές με τριγυρνούν σαν μύγες,
μες στο λαιμό μου σαν μύγες σε βάζο.
Εγώ είμαι ρημαγμένος.
Ρημαγμένος ώς το κόκαλο,
και όλα εφιάλτης.


Μετάφραση: Έλενα Σταγκουράκη



************************

 

Me doy cuenta de que me faltas



Me doy cuenta de que me faltas
y de que te busco entre las gentes, en el ruido,
pero todo es inútil.
Cuando me quedo solo
me quedo más solo
solo por todas partes y por ti y por mí.
No hago sino esperar.
Esperar todo el día hasta que no llegas.
Hasta que me duermo
y no estás y no has llegado
y me quedo dormido
y terriblemente cansado
preguntando.
Amor, todos los días.
Aquí a mi lado, junto a mí, haces falta.
Puedes empezar a leer esto
y cuando llegues aquí empezar de nuevo.
Cierra estas palabras como un círculo,
como un aro, échalo a rodar, enciéndelo.
Estas cosas giran en torno a mí igual que moscas,
en mi garganta como moscas en un frasco.
Yo estoy arruinado.
Estoy arruinado de mis huesos,
todo es pesadumbre.